“Hãy đến mà xem” và buổi chiều hai con đường gặp nhau

Đức Giêsu trở lại bờ sông Giođan. Ngài đi dọc theo bờ nước, giữa những đám lau sậy và dòng người đang kéo xuống xin chịu phép rửa, trông cũng như bao khách đi đường khác, chỉ gầy đi nhiều từ hôm vào sa mạc.

Ông Gioan Tẩy Giả đang đứng đó với hai môn đệ. Một người là Anrê, dân chài ở Bếtsaiđa. Người kia còn trẻ. Tin Mừng không nêu tên anh, nhưng từ xưa các Kitô hữu tin đó là Gioan, con ông Dêbêđê. Khi thấy Đức Giêsu đi ngang qua, ông Gioan biết việc của mình sắp xong, và ông không tìm cách giữ hai người học trò đang đứng bên cạnh.

Ông chỉ nhìn Đức Giêsu và nói:

“Đây là Chiên Thiên Chúa!”

Người Do Thái nào cũng biết con chiên lễ Vượt Qua: năm xưa ở Ai Cập, nhờ máu chiên bôi trên khung cửa mà các nhà của Israel thoát khỏi tay thần chết.

Hai môn đệ nhìn theo ánh mắt thầy mình. Họ chỉ thấy một người đàn ông khoác chiếc áo choàng đã sờn đang đi dọc bờ sông, một người như bao người ngoài chợ, ngày nào bạn cũng đi lướt qua mà chẳng để ý. Nhưng có gì đó trong giọng nói của thầy đã níu lấy lòng họ. Họ quay lại nhìn ông Gioan, và ông hất đầu về phía con đường. Thế là họ để thầy cũ đứng lại bên dòng nước, và bắt đầu bước theo Đức Giêsu.

Cả đời ông Gioan là một ngón tay chỉ về một người khác. Ngón tay chỉ đường vui nhất là lúc người ta thôi nhìn ngón tay, mà nhìn về nơi ngón tay hướng tới. Ông đứng dưới làn nước cạn, lặng nhìn hai người học trò đi xa dần.

Ngài quay lại

Hai người đi sau lưng Ngài mấy bước, rụt rè, chẳng biết tính sao. Đôi dép của họ lạo xạo trên cát, và chẳng ai dám mở lời trước. Đức Giêsu nghe tiếng chân, Ngài dừng lại và quay người. Lần đầu tiên họ được nhìn thẳng vào mặt Ngài: một gương mặt gầy, sạm nắng sa mạc, và hiền hậu.

Ngài hỏi họ một câu thật đơn sơ:

“Các anh tìm gì thế?”

Họ không có sẵn câu trả lời. Như mọi người con của Israel, từ thuở nhỏ họ đã nghe các cụ già trong làng bàn chuyện Đấng Mêsia sắp đến. Và như mọi chàng trai trẻ, trong lòng họ có một điều chưa từng nói ra thành lời: ước được gặp một người để mình trao trọn cả cuộc đời mà không bao giờ phải hối tiếc. Câu hỏi của Ngài khiến họ phải nhìn vào niềm mong ấy trong lòng mình trước khi bước thêm bước nữa.

Bất ngờ quá, họ buột miệng hỏi lại:

“Thưa Thầy, Thầy ở đâu?”

Câu hỏi nghe vụng về, gần như câu hỏi của một đứa trẻ. Nhưng chữ “ở” trong câu ấy lại chính là chữ Đức Giêsu sẽ nói trong bữa Tiệc Ly:

“Hãy ở lại trong Thầy như Thầy ở lại trong anh em.”

Ở với một người theo nghĩa ấy là coi người ấy như nhà của mình. Trong lòng, hai người muốn nói: Chúng tôi không muốn nghe một bài giảng rồi ra về. Chúng tôi muốn biết Thầy là ai. Cho chúng tôi ở với Thầy được không?

Bốn giờ chiều hôm ấy

Ngài chỉ mời:

“Đến mà xem.”

Thế là họ đi với Ngài. Về buổi chiều ấy, chỉ còn lại vỏn vẹn mấy dòng:

“Họ đã đến xem chỗ Người ở, và ở lại với Người ngày hôm ấy. Lúc đó vào khoảng giờ thứ mười.”

Giờ thứ mười là vào khoảng bốn giờ chiều.

Nếu người môn đệ ấy đúng là Gioan như truyền thống vẫn tin, thì khi viết những dòng này ông đã là một ông cụ, mà vẫn nhớ đúng giờ. Cả một đời người đã trôi qua sau lưng, ông vẫn không quên cái buổi chiều bốn giờ ấy, bởi đó là giờ cuộc đời ông rẽ sang một lối khác.

Chiều hôm ấy họ nói với nhau những gì, ăn với nhau món gì, không ai kể lại. Chỉ biết rằng sau đó Anrê vội vã đi tìm em mình là Simon, nửa đi nửa chạy dọc bờ sông, mang theo một tin không thể để đến mai.