
“Khốn cho các ngươi”, tiếng khóc trên những mồ mả tô vôi
Chiều thứ Ba, Đức Giêsu nói thẳng với những kinh sư và người Pharisêu dạy một đằng, sống một nẻo, rồi than với Giêrusalem như gà mẹ muốn che chở đàn con dưới cánh.
Chiều thứ Ba, trong sân Đền thờ, có mấy kinh sư đứng ở rìa đám đông, tay khoanh trước ngực.
Đức Giêsu quay sang dân chúng và các môn đệ, bắt đầu nói về những người thầy của họ. Thoạt đầu, Ngài nói về họ với lòng kính trọng:
“Các kinh sư và các người Pharisêu ngồi trên tòa ông Môsê mà giảng dạy. Vậy những gì họ nói, anh em hãy làm, hãy giữ, còn những việc họ làm, thì đừng có làm theo, vì họ nói mà không làm.”
Lề Luật họ dạy là Lề Luật của Thiên Chúa, và Đức Giêsu muốn người ta giữ. Ngài chỉ buồn vì họ dạy một đằng, sống một nẻo. Họ bó những gánh nặng chất lên vai người khác, “nhưng chính họ thì lại không buồn động ngón tay vào”.
Lọc con muỗi, nuốt con lạc đà
“Khốn cho các ngươi, hỡi các kinh sư và người Pharisêu giả hình!”
Các ngôn sứ Israel xưa từng than “khốn” cho dân mình, và người ta cũng than tiếng ấy khi khóc người chết. Trong tiếng ấy, nỗi buồn chẳng kém gì cơn giận. Đức Giêsu nói đi nói lại câu ấy, và mỗi lần lại chỉ ra thêm một chỗ người giữ đạo có thể chỉ còn cái vỏ bên ngoài.
“Các ngươi nuốt hết tài sản của các bà góa, lại còn làm bộ đọc kinh cầu nguyện lâu giờ.”
Ngài nói về những người nộp thuế thập phân tới từng nhánh rau thơm ngoài vườn, “bạc hà, thì là, rau cần”, mà lại “bỏ những điều quan trọng nhất trong Lề Luật là công lý, lòng nhân và thành tín”. Những người cẩn thận ấy lọc rượu qua một miếng vải cho khỏi nuốt phải con muỗi, vì Lề Luật kể muỗi là loài ô uế. Con lạc đà cũng ô uế, mà to hơn nhiều.
“Quân dẫn đường mù quáng! Con muỗi thì các ngươi lọc, còn con lạc đà thì các ngươi nuốt.”
Vài người trong đám đông bật cười. Mấy kinh sư đứng ở rìa thì không cười.
“Các ngươi rửa sạch bên ngoài chén đĩa, nhưng bên trong thì đầy những chuyện cướp bóc và ăn chơi vô độ.”
Những ngôi mộ quét vôi đón lễ
Một tháng trước lễ Vượt Qua, người miền Giuđê lấy vôi quét trắng các ngôi mộ dọc đường, để khách hành hương khỏi lỡ chạm phải, vì ai đụng vào mồ mả sẽ bị ô uế, không mừng lễ được. Tuần ấy, trên mọi ngả đường dẫn lên Giêrusalem, những ngôi mộ trắng xóa dưới nắng, trông như mộ ông bà vừa được con cháu quét vôi lại trong tiết Thanh minh.
“Khốn cho các ngươi, hỡi các kinh sư và người Pharisêu giả hình! Các ngươi giống như mồ mả tô vôi, bên ngoài có vẻ đẹp, nhưng bên trong thì đầy xương người chết và đủ thứ ô uế. Các ngươi cũng thế, bên ngoài các ngươi có vẻ công chính trước mặt thiên hạ, nhưng bên trong toàn là giả hình và gian ác.”
Ngài nói tiếp: cha ông họ đã giết các ngôn sứ, còn họ thì xây mộ khang trang, trang hoàng cho các vị ấy. Đức Giêsu biết trong số người đang nghe, có kẻ đã tìm cách giết Ngài, và Ngài nói thẳng điều ấy trước mặt họ:
“Các ngươi hãy đong cho đầy đấu tội của cha ông các ngươi đi!”
Gà mẹ và đàn con
Cơn giận dần lắng xuống trong giọng Ngài. Hai hôm trước, trên đường từ núi Ôliu đi xuống, Ngài đã khóc thương thành này. Giờ Ngài nói với nó như nói với một người mình thương:
“Giêrusalem, Giêrusalem! Ngươi giết các ngôn sứ và ném đá những kẻ được sai đến với ngươi! Đã bao lần Ta muốn tập họp con cái ngươi lại, như gà mẹ tập họp gà con dưới cánh, mà các ngươi không chịu.”
Đứa trẻ nhà quê nào cũng từng thấy cảnh ấy khi bóng con diều hâu lượn ngang sân. Gà mẹ xòe rộng hai cánh, lũ gà con chạy ùa vào nấp bên dưới, còn gà mẹ thì đứng yên tại chỗ. Đã bao lần. Ngài đã dang tay che chở thành này từ lâu lắm rồi.
“Thật vậy, Ta nói cho các ngươi biết: từ nay các ngươi sẽ không còn thấy Ta nữa, cho đến khi các ngươi nói: Chúc tụng Đấng ngự đến nhân danh Đức Chúa!”
Đám đông đã hô đúng những lời ấy khi Ngài cưỡi lừa vào thành. Ngài chờ người ta nói lại lời ấy một lần nữa, lần này bằng cả tấm lòng.
Đức Giêsu nói những lời ấy như ngôn sứ Giêrêmia xưa, như một người con của Israel đau lòng ngay trong nhà Cha mình. Hội Thánh đọc lại các lời này mà tự xét mình, trước hết là những người giảng dạy và coi sóc đoàn chiên.
Nói xong, Đức Giêsu đi một quãng ngắn qua sân, rồi mệt mỏi ngồi xuống, đối diện với thùng tiền dâng cúng.
Suy niệm
Những lời nặng nề nhất, Đức Giêsu dành cho người giữ đạo, và trong số ấy có cả bạn, người Chúa nhật nào cũng ngồi trong nhà thờ. Lời Ngài về cái chén, bạn có thể lặng lẽ đem soi vào mình mà chẳng cần ai khác nghe thấy.
Bạn nghĩ tới một việc đạo đức mình vẫn làm trước mắt người khác, như làm dấu thánh giá trước bữa ăn ở quán, hay lần chuỗi trong giờ kinh chung của xóm đạo. Phía trong của cái chén ấy, chỗ chỉ có mình bạn với Chúa, trông ra sao? Bạn làm việc ấy thêm một lần nữa, ở một nơi không ai thấy.
Ghi chú lịch sử và Tin Mừng (bấm để mở)
Ghi chú: Mt 23,1-39. Lời về tài sản các bà góa có ở Mc 12,40 và Lc 20,47; nhiều bản chép tay sách Mátthêu không có câu này (Mt 23,14). Lề Luật kể các loài bò, loài bay nhỏ là ô uế (Lv 11,20-23.41-43), cả con lạc đà cũng thế (Lv 11,4). Đụng vào mồ mả thì bị ô uế: Ds 19,16. Sách Misna của người Do Thái ghi tục quét vôi mồ mả vào giữa tháng Ađa, một tháng trước lễ Vượt Qua. Tiếng “khốn” của các ngôn sứ: Is 5,8-23. Ngài khóc thương Giêrusalem: Lc 19,41-44. Lời than về Giêrusalem Thánh Luca đặt sớm hơn, lúc Ngài còn đang trên đường lên thành (Lc 13,34-35). Lời chúc tụng lấy từ Tv 118,26, đám đông đã hô khi Ngài vào thành (Mt 21,9). Những lời này không phải là bản án cho dân Do Thái: trong nhóm Pharisêu có nhiều người tốt lành và trung tín, như ông Nicôđêmô (Ga 3,1-2; 7,50-51); xem Công đồng Vaticanô II, văn kiện về các tôn giáo ngoài Kitô giáo, số 4.
Mai mở lại hanhtrinhcanve.com/hom-nay
để đọc Hồi của ngày mai.