Người phụ nữ ngoại tình và những hòn đá không ai ném

Dạo ấy, sáng nào Đức Giêsu cũng vào Đền thờ từ sớm, và dân chúng cũng dậy sớm đến nghe Ngài. Có một buổi sáng, trời vừa tảng sáng, sương còn vương trên núi Ôliu sau lưng Ngài. Người ta lục tục kéo đến, và Ngài ngồi xuống giảng dạy họ như các thầy Do Thái vẫn làm, người nghe ngồi sát chung quanh trên nền đá lát.

Bỗng tiếng la ó và tiếng chân người dồn dập cắt ngang lời Ngài. Một tốp kinh sư và người Pharisêu rẽ đám đông đi tới, lôi xềnh xệch một người phụ nữ ở giữa. Họ đẩy chị ra đứng chính giữa, trước mặt mọi người, ngay trước mặt Đức Giêsu.

Chị vừa bị bắt quả tang đang ngoại tình, sáng nay hoặc đêm qua. Họ bắt được chị cách nào thì không ai rõ, chỉ biết chị không kịp sửa lại áo xống cho tươm tất. Giờ mọi con mắt trong sân đều đổ dồn vào chị, như ngoài chợ hễ bắt được ai ăn cắp là người ta xúm lại vây kín, ai cũng chỉ trỏ, chẳng ai hỏi han người ấy một câu. Chị cúi gằm mặt. Theo Luật Môsê, phạm tội ấy thì có thể bị xử tử, và đám người vây quanh dẫn chị tới đây chính là để đòi điều đó.

Có một người không thấy đâu. Đã bắt được quả tang thì phải có một người đàn ông ở đó với chị, và Lề Luật bắt xử phạt cả hai. Vậy mà họ chỉ đem tới có mình chị.

Họ thưa với Ngài:

“Thưa Thầy, người đàn bà này bị bắt quả tang đang ngoại tình. Trong sách Luật, ông Môsê truyền cho chúng tôi phải ném đá hạng đàn bà này. Còn Thầy, Thầy nghĩ sao?”

Họ hỏi thế “nhằm thử Người, để có bằng cớ tố cáo Người”. Nếu Ngài bảo tha cho chị, họ sẽ nói Ngài chống lại ông Môsê. Nếu Ngài bảo cứ ném đá, họ có thể tố Ngài với người Rôma, vì người Rôma giữ quyền xử tử cho riêng mình. Còn đám dân vốn thương Ngài vì Ngài nhân hậu sẽ thấy chính Ngài ra lệnh giết một người đàn bà. Với những người đã lôi chị tới đây, chị chỉ còn là miếng mồi trong cái bẫy giăng ra cho Ngài.

Ngón tay viết trên đất

Đức Giêsu không trả lời. Ngài “cúi xuống lấy ngón tay viết trên đất”.

Ai nấy đều đứng sừng sững chung quanh chị. Riêng Ngài thì cúi thấp, ở gần chị, ngón tay vạch trên lớp bụi của nền sân, mắt nhìn xuống đất chứ không nhìn chị. Trong mấy phút ấy không còn ai nhìn chị nữa, vì mọi người đều đang nhìn Ngài.

Ngài viết gì, không ai biết. Về sau, có người đoán Ngài viết ra tội của chính những người đang đứng đó. Có người lại nhớ thuở xưa Thiên Chúa đã lấy chính ngón tay mình viết Lề Luật lên bia đá. Chữ gì thì chữ, cả sân đành đứng chờ. Vị thầy ấy cứ thong thả viết, chẳng để ai hối thúc mình.

Nhưng họ vẫn cứ hỏi mãi, nhất định đòi cho được câu trả lời.

Hòn đá đầu tiên

Đức Giêsu bèn ngẩng lên, nhìn họ. Ngài nhìn những người đàn ông ấy, không nhìn chị. Ngài nói, giọng điềm tĩnh:

“Ai trong các ông sạch tội, thì cứ việc lấy đá mà ném trước đi.”

Ngài không bảo chị vô tội, cũng không gạt Lề Luật sang một bên. Ngài chỉ hỏi trong họ có ai đủ trong sạch để thi hành bản án ấy, rồi để mỗi người tự trả lời trong lòng mình.

Rồi Ngài “lại cúi xuống viết trên đất”.

Khoảng lặng cứ thế kéo dài. Chẳng ai muốn động đậy trước: chẳng ai ném, mà cũng chẳng ai bỏ đi. Rồi một ông cụ quay lưng, người thuộc hàng lớn tuổi nhất ở đó. Hòn đá ông cầm sẵn trong tay rơi xuống nền đá lát, một tiếng khô khốc giữa sân. Rồi một tiếng nữa, một tiếng nữa. Họ bỏ đi hết, “kẻ trước người sau, bắt đầu từ những người lớn tuổi”. Có lẽ các cụ sống đã lâu, nên hiểu lòng mình hơn. Người này theo chân người kia, cho tới khi quanh chị không còn một ai tố cáo.

Còn lại hai người

“Chỉ còn lại mình Đức Giêsu, và người phụ nữ thì đứng ở giữa.” Thánh Augustinô gói khoảnh khắc ấy trong mấy chữ: người khốn cùng, và Lòng Thương Xót.

Đức Giêsu đứng thẳng lên và nói với chị. Từ sáng tới giờ, đây là lần đầu tiên có người nói với chị, chứ không phải nói về chị.

“Này chị, họ đâu cả rồi? Không ai lên án chị sao?”

Lúc ấy chị mới ngước mắt lên. Mới vài phút trước, chị còn tưởng mình sẽ chết giữa cái sân này, giữa bao nhiêu con mắt khinh ghét. Giờ chỉ còn lại một mình Ngài, người đã làm cho họ dừng tay, và gương mặt Ngài không hề khắc nghiệt.

Người này cũng sẽ không ném.

“Thưa Ngài, không có ai cả.”

“Tôi cũng vậy, tôi không lên án chị đâu. Thôi chị về đi, và từ nay đừng phạm tội nữa.”

Ngài không coi như chị chưa hề phạm tội. Ngài cho chị ra về tự do, và chị ra về như một con người khác, trước mặt còn cả một quãng đời mà một giờ trước chị tưởng đã mất.

Trong cái sân ấy, chỉ mình Ngài không có tội, nên chỉ mình Ngài có quyền cúi xuống nhặt đá lên mà ném. Ngài đã không ném. Ngài giữ hòn đá ấy lại, để rồi chính thân mình Ngài sẽ hứng lấy trên thập giá.