Năm chiếc bánh của một em bé

Chiếc thuyền đi về phía một khúc bờ nơi những ngọn đồi thoai thoải chạy xuống tận mép nước, không thấy bóng làng nào. Đức Giêsu chọn chỗ ấy là có ý. Ngài muốn có riêng các bạn mình một buổi chiều, xa đám đông và những tiếng gõ cửa chẳng lúc nào ngớt.

Nhưng người trên bờ đã dõi theo cánh buồm và đoán ra thuyền đi đâu. Hàng ngàn người hối hả đi bộ vòng theo đầu hồ, băng qua bụi rậm, lội qua những lòng suối cạn, và họ đến trước. Khi đáy thuyền vừa sạt lên bãi sỏi, họ đã đứng chờ sẵn: những bà mẹ dắt con nhỏ, những người đau ốm được người nhà dìu đi, ai nấy mồ hôi nhễ nhại, chân rộp vì đường xa. Họ đói, nhưng đói bánh còn là chuyện nhỏ. Họ mong có ai nói cho họ biết Thiên Chúa chưa quên họ, mong có một bàn tay đặt lên người thân đang ốm của họ.

Các môn đệ nhìn đám đông mà vai rũ xuống. Buổi chiều yên tĩnh của họ thế là hết.

Đức Giêsu cũng nhìn đám đông ấy, nhưng Ngài thấy một điều khác.

“Người chạnh lòng thương, vì họ như bầy chiên không người chăn dắt.”

Không ai dẫn họ đi tìm nước, không ai canh cho họ khỏi sói. Ngài cũng mệt như các ông, và cũng chưa ăn gì. Ngài vẫn bước ra khỏi thuyền, và suốt buổi chiều hôm ấy Ngài giảng dạy họ, chữa lành những người ốm đau họ khiêng tới.

Năm chiếc bánh lúa mạch

Ngày tàn dần. Chẳng mấy chốc trời sẽ tối, mà làng gần nhất còn cách một quãng xa. Trẻ con bắt đầu mếu máo, mấy cụ già đứng đâu thì ngồi bệt xuống đó.

Các môn đệ đến thưa với Đức Giêsu một ý nghe rất hợp lẽ:

“Xin Thầy giải tán họ, để họ tự đi vào các làng mạc mà mua thức ăn.”

Ai đứng đó chắc cũng nói y như vậy. Mạnh ai nấy lo, đói thì tự đi kiếm bữa tối cho mình.

Đức Giêsu đáp:

“Chính anh em hãy cho họ ăn đi!”

Các ông trố mắt nhìn Thầy. Ở cái chốn đồng không mông quạnh này sao? Đàn ông thôi đã năm ngàn, chưa kể đàn bà và trẻ con. Ông Philípphê nhẩm tính trong đầu rồi thưa:

“Hai trăm quan tiền bánh cũng không đủ để mỗi người được một chút.”

Hai trăm quan là hơn nửa năm tiền công của một người làm thuê, mà các ông thì đâu có số tiền ấy.

Lục tìm mãi, các ông chỉ thấy một em bé mang theo phần ăn trưa. Ông Anrê dẫn em tới, hơi ngượng ngùng:

“Ở đây có một em bé có năm chiếc bánh lúa mạch và hai con cá, nhưng với ngần ấy người thì thấm vào đâu!”

Bánh lúa mạch là bánh của nhà nghèo, đen sạm và thô ráp. Hai con cá chắc là cá nhỏ đánh dưới hồ, phơi khô hoặc ướp muối, như mấy con cá khô người mẹ gói cho con mang theo ăn dọc đường. Em bé chìa cái gói nhỏ ra, chẳng hiểu mấy ông lớn này cần nó để làm gì.

Ông Anrê nói đúng, chừng ấy chẳng thấm vào đâu. Nhưng Đức Giêsu lại muốn bắt đầu đúng từ chỗ ấy: từ chút ít mà một đứa trẻ đã chìa ra, trọn phần ăn của nó.

Bốn cử chỉ của tình yêu

Ngài bảo dân chúng ngồi xuống thành từng nhóm trên bãi cỏ xanh, “chỗ thì một trăm, chỗ thì năm chục”. Nhìn từ trên dốc xuống, các nhóm người trông như những luống rau trải khắp sườn đồi. Mặt trời đã xuống thấp trên mặt hồ.

Đức Giêsu cầm lấy năm chiếc bánh. Mấy chiếc bánh lúa mạch nằm gọn trong đôi bàn tay người thợ, ít ỏi đến tội nghiệp, và Ngài không chê.

Ngài ngước mắt lên trời. Cả sườn đồi lặng dần đi, người ngồi gần nhìn theo ánh mắt Ngài. Ngài dâng lời chúc tụng Thiên Chúa, tạ ơn vì mấy chiếc bánh ít ỏi, còn lâu mới đủ, như người cha trong một nhà nghèo vẫn tạ ơn trước bữa ăn đạm bạc rồi mới chia phần cho con.

Ngài bẻ bánh ra. Một chiếc bánh còn nguyên thì chỉ đủ cho một người, có bẻ ra mới chia được cho nhiều người. Mấy ông đứng gần nghe tiếng bánh khô vỡ ra trong tay Thầy.

Ngài trao bánh cho các môn đệ để các ông đem phát cho dân chúng.

Các ông đi hết nhóm này sang nhóm khác, và bánh không hết. Không ai thấy phép lạ xảy ra vào lúc nào. Bánh cứ thế mà có, chừng nào các ông còn trao đi.

Người Công giáo thuộc lòng bốn cử chỉ ấy, dù có khi chưa từng đếm. Một năm sau, vào lễ Vượt Qua kế tiếp, trong bữa ăn tối, cũng đôi tay ấy sẽ cầm lấy tấm bánh, dâng lời tạ ơn, bẻ ra, trao cho chính các ông, và đêm ấy tấm bánh sẽ là Mình Ngài. Ngày hôm sau, Ngài sẽ hiến trọn thân mình trên thập giá, để ai cũng có phần. Bữa ăn chiều trên sườn đồi bên bờ hồ đã báo trước bữa tối ấy.

“Ai nấy đều ăn và được no nê”, chẳng ai phải ăn cầm hơi. Đức Giêsu bảo các môn đệ:

“Anh em thu lại những miếng thừa, kẻo phí đi.”

Các ông đi lại khắp bãi cỏ và gom được mười hai thúng đầy. Mười hai thúng, mỗi chi tộc Israel một thúng. Mà cũng vừa khéo: mười hai ông lúc nãy còn kêu không đủ bánh, giờ mỗi ông ôm về một thúng.

Chiếc vương miện người ta muốn trao

Không khí trên sườn đồi bỗng đổi khác. Người ta chùi miệng, nhìn nhau, và có ai đó nhớ tới ông Môsê với man-na trong sa mạc. Họ bảo nhau:

“Hẳn ông này là vị ngôn sứ, Đấng phải đến thế gian!”

Galilê nghèo, thuế má nặng nề. Trước mặt họ là một người có thể cho cả đám đông ăn no chỉ từ phần ăn trưa của một cậu bé. Một người như thế cũng có thể nuôi cả một đạo quân, và sẽ chẳng bao giờ để ai phải về nhà với cái bụng đói nữa. Họ đã “sắp đến bắt Người đem đi mà tôn làm vua”.

Đức Giêsu đã nghe lời mời này một lần rồi, khi Ngài ở một mình trong hoang địa và kẻ cám dỗ nói: “Nếu ông là Con Thiên Chúa, thì truyền cho những hòn đá này hóa bánh đi!” Giờ lời ấy lại vang lên, từ miệng năm ngàn người. Họ muốn một ông vua giữ cho bụng họ lúc nào cũng no. Còn Ngài đến để ban cho họ điều quý hơn bánh gấp bội, và muốn ban điều ấy, Ngài phải đi qua thập giá.

Ngài không chịu làm ông vua phát bánh của họ. Trước khi họ kịp xúm lại, Ngài đã lo đưa các môn đệ đi khỏi đó.