Ông Giakêu, người được Chúa ngước nhìn

Lễ Vượt Qua đã gần kề. Đức Giêsu rời miền đồi núi Épraim, xuống thung lũng sông Giođan, nhập vào đoàn khách hành hương từ Galilê đang xuôi về phương nam, rồi cùng họ đi vào Giêricô, thành phố của những hàng chà là. Từ đây trở đi không còn thị trấn nào nữa. Ra khỏi thành, con đường leo dốc qua những ngọn đồi trơ trụi cho tới tận Giêrusalem.

Trong đám đông đứng chờ dọc phố, có một người mà chẳng ai muốn đứng gần. Ông tên là Giakêu. Tin Mừng ghi rằng ông là “đứng đầu những người thu thuế”, và ông “rất giàu”. Giêricô nằm trên con đường buôn bán từ phương đông sang, hàng hóa qua lại phải nộp thuế, và ông làm giàu nhờ đó. Ông thu cho người Rôma rồi giữ lại cho mình một phần không nhỏ, và khối gia đình trong thành tin rằng họ đã bị ông thu quá số phải nộp. Ông có nhà cao cửa rộng, bàn ăn lúc nào cũng đầy, mà hầu như chẳng ai chịu ngồi xuống cùng ông.

Một người như thế lại “tìm cách để xem cho biết Đức Giêsu là ai”. Ông đã nghe đồn vị ngôn sứ này hay ngồi ăn với người thu thuế, và trong Nhóm Mười Hai của Ngài có ông Mátthêu, trước kia cũng ngồi bàn thu thuế bên bờ hồ.

Trèo lên cây sung

Có điều ông thấp bé, mà giữa đám đông ấy chẳng ai chịu nhường chỗ cho ông.

Thế là ông làm một việc mà người có địa vị như ông không bao giờ làm. Ông vén vạt áo, chạy lên phía trước, rồi trèo lên một cây sung, loại cây tán rộng, cành mọc sà xuống gần mặt đất, đứa con trai nào ở Giêricô cũng từng trèo. Một người đàn ông lớn tuổi, lại giàu có, giờ ngồi lẫn trong đám lá mà chờ, y như đứa trẻ trong xóm leo cây ngóng đám rước.

Đức Giêsu đi tới gốc cây thì dừng lại. Ngài ngước lên.

Cả đời Giakêu quen bị người ta nhìn xuống, nhìn bằng nửa con mắt. Giờ đây Đức Giêsu đứng giữa đường, ngước mắt nhìn lên ông, và gọi tên ông:

“Này ông Giakêu, xuống mau đi, vì hôm nay tôi phải ở lại nhà ông.”

Giakêu suýt tuột tay khỏi cành cây. Người này biết cả tên ông.

Chẳng ai mời Đức Giêsu cả. Ngài tự mời mình, lại còn nói “phải”, tựa hồ căn nhà này đã nằm sẵn trên đường Ngài đi từ lâu. Chỉ còn ít đêm nữa là Ngài chịu chết ở Giêrusalem, và Ngài chọn ngủ một đêm dưới mái nhà của một người tội lỗi.

Bàn ăn nhà ông Giakêu

Giakêu tụt xuống cũng nhanh như lúc trèo lên, và “mừng rỡ đón rước Người”.

Đám đông nhìn hai người đi với nhau, và tiếng xầm xì nổi lên ngay:

“Nhà ai không vào, lại vào nhà đứa tội lỗi!”

Họ nói về Giakêu cũng chẳng sai. Điều họ không hiểu được là sao một người thánh thiện lại chịu ngồi vào bàn ăn ấy.

Đức Giêsu vào nhà ông, ăn chung bàn với ông. Tối hôm ấy, ngồi bên người duy nhất ở Giêricô không khinh mình, Giakêu thấy lòng mình mở ra, như cánh cửa đã cài then bao nhiêu năm nay bỗng được kéo chốt.

Ông đứng dậy trước mặt khách khứa mà thưa:

“Thưa Ngài, đây phân nửa tài sản của tôi, tôi cho người nghèo; và nếu tôi đã chiếm đoạt của ai cái gì, tôi xin đền gấp bốn.”

Luật Môsê chỉ buộc người lấy gian của hàng xóm phải trả lại đủ số, cộng thêm một phần năm. Đền gấp bốn là mức phạt dành cho kẻ trộm con chiên của người ta rồi đem giết thịt. Không ai đòi, Giakêu tự nhận lấy mức đền ấy, lại còn cho đi phân nửa gia tài. Bàn tay quen đếm tiền bao năm nay giờ mở ra.

Tìm thấy điều đã mất

Đức Giêsu nhìn ông, rồi nhìn những người hàng xóm đang chen nhau ở ngưỡng cửa, và nói:

“Hôm nay, ơn cứu độ đã đến cho nhà này, bởi người này cũng là con cháu tổ phụ Abraham.”

Cả thành đã gạt Giakêu ra khỏi gia đình Israel. Đức Giêsu đưa ông về lại, nói to lên cho mọi người cùng nghe. Rồi khi Giêrusalem chỉ còn cách một ngày đường leo dốc, Ngài gói trọn cả cuộc đời mình trong một câu:

“Vì Con Người đến để tìm và cứu những gì đã mất.”