Ông nhà giàu và người phong biết ơn

Những tháng ấy con đường của thầy trò cứ quanh co, có khi gần thành, có khi vòng qua những làng xa, nhưng vẫn hướng về Giêrusalem, và đi tới đâu Đức Giêsu cũng giảng dạy tới đó.

Mấy người Pharisêu đứng lẫn trong đám đông khẽ cười nhạo. Đức Giêsu vừa nói: “Anh em không thể vừa làm tôi Thiên Chúa, vừa làm tôi Tiền Của được.” Tiếng cười khẩy lan ra mấy hàng người đứng gần. Người ta vẫn kính mến Thiên Chúa mà vẫn quý đồng tiền của mình được kia mà. Nghe tiếng cười, Ngài kể cho họ nghe chuyện hai con người sống cách nhau vài bước chân, ở giữa chỉ có một cánh cổng.

Lụa là gấm vóc

Người ở bên trong cổng là một ông nhà giàu. Đức Giêsu không đặt tên cho ông. Người ta chỉ biết ông qua quần áo và bàn ăn: ông “mặc toàn lụa là gấm vóc, ngày ngày yến tiệc linh đình.” Gấm vóc ấy nhuộm màu tía, thứ màu vắt ra từng giọt từ một loài ốc biển ở miệt duyên hải Tia, đắt tới mức chỉ vua chúa mới mặc nổi. Vải lanh mịn thì chở từ Ai Cập sang. Ở nhà ấy, ngày nào cũng như ngày Tết.

Ông ăn ngon mặc đẹp, sống đời của ông, chẳng đánh đập đầy tớ, chẳng gian lận với hàng xóm. Có điều cánh cổng nhà ông, và cả lòng ông, lúc nào cũng khép.

Ngay trước cổng nhà ông có một người ăn mày nằm. Người này thì có tên, và trong mọi dụ ngôn của Đức Giêsu, đây là lần duy nhất một nhân vật được gọi bằng tên: Lazarô, nghĩa là “Thiên Chúa giúp đỡ”, trùng tên với người bạn của Ngài ở Bêtania. Ai đó đã khiêng anh tới đặt ở đấy rồi bỏ đi. Anh “mụn nhọt đầy mình”, nằm đúng chỗ người trong nhà ra vào mỗi ngày. Anh đói, đói tới mức chỉ thèm được ăn “những thứ trên bàn ăn của ông nhà giàu rớt xuống.” Chẳng ai đem ra cho anh. Chỉ có lũ chó ngoài đường là còn mò tới liếm ghẻ chốc cho anh.

Ông nhà giàu đã đi ngang qua anh cả trăm lần. Lâu dần ông không còn thấy anh nữa. Lazarô đã thành một phần của cánh cổng.

Vực thẳm lớn

Rồi cả hai cùng chết. “Người nghèo này chết, và được thiên thần đem vào lòng ông Abraham. Ông nhà giàu cũng chết, và người ta đem chôn.” Đám tang của ông linh đình, có người khóc thuê, có hương liệu tẩm liệm. Lazarô thì chẳng ai lo chôn cất. Nhưng trong câu chuyện Đức Giêsu kể, chính các thiên thần đến đưa anh đi.

Nơi cõi chết, giữa cực hình, ông nhà giàu ngước mắt lên, thấy ông Abraham ở tận đằng xa, và Lazarô đang nằm trong lòng tổ phụ. Bấy giờ ông mới chịu nhìn tới Lazarô. Ngay cả lúc ấy, ông vẫn sai bảo người ăn mày như sai đầy tớ nhà mình:

“Lạy tổ phụ Abraham, xin thương xót con, và sai anh Lazarô nhúng đầu ngón tay vào nước, nhỏ lên lưỡi con cho mát; vì ở đây con bị lửa thiêu đốt khổ lắm!”

Ông Abraham gọi ông là “con”, giọng hiền hậu, rồi nói cho ông sự thật:

“Giữa chúng ta và các con đã có một vực thẳm lớn.”

Vực thẳm ấy do chính tay ông đào, mỗi ngày một chút, mỗi lần bước qua cánh cổng mà ngoảnh mặt đi. Lúc còn sống, khoảng cách giữa hai người chỉ là mấy bước chân. Ông chưa bao giờ bước qua, và giờ thì không ai bước qua được nữa. Hội Thánh dạy rằng hỏa ngục chính là thế: một người đã tự khép mình lại, xa Thiên Chúa và xa mọi người, mãi mãi.

Ông nhà giàu còn năm anh em đang sống y như ông ngày trước. Thế là ông van xin tổ phụ sai Lazarô về báo cho họ biết. Tổ phụ Abraham đáp:

“Môsê và các ngôn sứ mà chúng còn chẳng chịu nghe, thì người chết có sống lại, chúng cũng chẳng tin.”

Đức Giêsu kể chuyện này khi đang trên đường lên chính thành phố nơi Ngài sẽ chết, và ngày thứ ba sẽ sống lại.

Mười tiếng kêu ở đầu làng

Một lần khác, hồi mới rời Galilê chưa bao xa, thầy trò đi dọc biên giới giữa hai miền Samari và Galilê. Ngài vừa tới một làng kia thì đã có mười người đứng chờ ở đằng xa. Họ là những người phong. Luật buộc họ phải tránh xa mọi người, nên họ đứng nguyên chỗ mình mà cùng cất tiếng kêu:

“Lạy Thầy Giêsu, xin dủ lòng thương chúng tôi!”

Cũng như anh Lazarô nằm ngoài cổng, mười người này bị người ta gạt ra bên lề.

Trong bọn có một người Samari, còn lại là người Do Thái. Ngoài phố làng, hai hạng người ấy chẳng bao giờ chung đường. Nhưng bệnh tật đã đẩy họ ra cùng một quãng đường ngoài rìa làng, và ở đó chẳng ai còn hỏi ai là Do Thái, ai là Samari. Họ van xin bằng một tiếng kêu chung.

Đức Giêsu nhìn thấy họ. Vết lở trên da họ vẫn còn nguyên, và Ngài chỉ bảo:

“Hãy đi trình diện với các tư tế.”

Theo Luật, người phong chỉ đi gặp tư tế khi đã khỏi bệnh, để tư tế khám rồi công bố là sạch. Đằng này Ngài sai họ đi khi họ còn đang mang bệnh.

Họ vẫn đi. Cả mười người quay lưng bước xuống đường, mình vẫn đầy vết lở, chỉ cậy vào một lời của Ngài. “Đang khi đi thì họ được sạch.” Đi được một quãng, một người cúi xuống nhìn đôi tay mình, rồi cả bọn cùng nhìn.

Chín người đi tiếp. Họ làm đúng điều Đức Giêsu dặn, và mỗi bước chân đưa họ tới gần tư tế hơn, gần nhà hơn, gần vợ con và gần chỗ ngồi trong hội đường mà họ đã mất từ lâu.

Một người đứng sững lại giữa đường. “Thấy mình được khỏi”, anh quay trở lại, vừa đi vừa lớn tiếng tôn vinh Thiên Chúa, rồi sấp mình dưới chân Đức Giêsu mà tạ ơn. Thánh Luca để dành điều bất ngờ cho cuối câu: “Anh ta lại là người Samari.”

Đức Giêsu nhìn người đang phủ phục dưới chân mình, rồi nhìn lên con đường vắng, nơi chín người kia đã khuất bóng.

“Không phải cả mười người đều được sạch sao? Thế thì chín người kia đâu? Sao không thấy họ trở lại tôn vinh Thiên Chúa, mà chỉ có người ngoại bang này?”

Chín người được chính tay Thiên Chúa chữa lành, rồi cứ thế đi luôn. Người quay lại hóa ra lại là người ngoài, người mà ai cũng nghĩ chẳng biết mấy về Thiên Chúa.

Đức Giêsu cúi xuống bảo anh:

“Đứng dậy về đi! Lòng tin của anh đã cứu chữa anh.”

Anh đứng dậy. Cả mười người đều về nhà, da dẻ lành lặn. Riêng người Samari này còn mang về nhiều hơn thế: anh đã quay lại tìm Đấng chữa lành mình, và đã được nghe Ngài nói với riêng anh.