Bữa ăn với người tội lỗi

Ngay bên con đường ven hồ ở Capharnaüm có một cái bàn gỗ. Ngồi sau bàn là ông Lêvi, con ông Anphê, về sau ai cũng gọi là Mátthêu. Từ sáng tới chiều ông ngồi đó, đếm tiền. Thành này nằm ngay ranh giới giữa đất của tiểu vương Hêrôđê Antipas và đất của Philípphê, anh em của tiểu vương, nên cá muối, lúa mì, dầu ôliu, vải nhuộm đi qua đây đều phải nộp thuế ở bàn ông.

Ông Lêvi sống sung túc, áo quần tươm tất, túi tiền rủng rỉnh. Nhưng giữa con đường đông nhất thành, xe bò, lừa thồ, dân chài qua lại từ sáng tới chiều, hầu như chẳng ai chào ông một tiếng. Người ta đi vòng thật xa, như tránh một vũng nước đọng giữa đường, để khỏi quệt vào bàn ông. Lúc phải nộp tiền, họ đếm từng đồng xuống mặt gỗ mà không nhìn vào mặt ông. Ai cũng biết người thu thuế bỏ tiền ra mua quyền thu cho tiểu vương, rồi thu thêm được bao nhiêu thì bỏ túi bấy nhiêu. Người ta xếp họ chung hàng với quân trộm cướp, và người Do Thái giữ đạo không ngồi chung bàn với họ.

Hôm ấy Đức Giêsu lại ra khỏi thành, xuống bờ hồ. Cả đám đông kéo theo Ngài, và Ngài giảng dạy họ ngay bên mép nước. Xong, Ngài đi tiếp dọc theo con đường, về phía cái bàn gỗ ấy.

Có một người dừng lại trước bàn. Ông Lêvi đang đếm dở một chồng tiền đồng, chưa buồn ngẩng lên, đã sẵn sàng đón cái mặt nhăn nhó quen thuộc, mấy câu kì kèo, một tiếng chửi lầm bầm.

Người đứng đó là Đức Giêsu. Ông biết Ngài là ai, vì cả thành đang bàn tán về người phong được sạch, về người bại vác chõng đi ra giữa căn nhà chật ních. Giờ chính vị thầy ấy đứng trước bàn ông. Khác với mọi người, Ngài không đi vòng. Ngài nhìn thẳng vào mặt ông, ánh mắt vui như gặp được người mình đang mong.

Chẳng kèm điều kiện nào, không đòi ông bỏ nghề hay hứa trả lại tiền trước đã. Ngài chỉ nói:

“Anh hãy theo tôi!”

Bàn tay đang cầm mấy đồng bạc của ông dừng lại giữa chừng.

Đã bao năm nay, người ta nhìn cái bàn của ông, nhìn túi tiền, nhìn tấm biên nhận, mà chẳng ai nhìn ông. Bây giờ có một người đứng đó, biết rõ ông là ai, làm nghề gì, và vẫn gọi ông.

Ngài gọi mình. Một người như mình.

Sau lưng Đức Giêsu, con đường vẫn ồn ào như mọi ngày: tiếng lừa thồ, tiếng người bán cá rao hàng, tiếng bánh xe bò nghiến trên đá. Chẳng ai để ý ở cái bàn bên đường đang có chuyện gì. Ông nhìn mấy đồng bạc trong tay mình, rồi nhìn lên gương mặt đang chờ ông. Ông đặt tiền xuống mặt gỗ, cạnh chồng tiền còn đếm dở. Rồi ông đứng dậy.

“Ông bỏ lại mọi sự, đứng dậy đi theo Người.”

Người đánh cá đi theo Đức Giêsu, mai kia vẫn có thể quay về với chiếc thuyền của mình. Còn người đã rời bàn thu thuế thì không lấy lại được nữa. Ngay sáng hôm sau, đã có người khác ngồi vào chỗ của ông.

Bữa tối ở nhà ông Lêvi

Chiều hôm ấy ông đãi một bữa tại nhà. Bạn bè của một người như ông thì cũng chỉ là những người như ông, nên khách đến toàn là người thu thuế, cùng những kẻ thiên hạ gọi gọn là “người tội lỗi”, hạng người các gia đình nề nếp ở Capharnaüm chẳng bao giờ cho bước qua cửa. Đức Giêsu đến, các môn đệ cũng đến với Ngài: Simon và Anrê, Giacôbê và Gioan, những người đánh cá có khi đã từng nộp thuế cá ở chính bàn của ông.

Họ nằm nghiêng quanh những chiếc bàn thấp theo kiểu ăn tiệc thời ấy, tựa trên một khuỷu tay, sát nhau đủ để ăn chung một đĩa, chấm bánh chung một bát. Ngài không bảo ai phải đi tắm rửa cho sạch rồi mới được ngồi gần mình. Ngài ăn món họ ăn, rót rượu từ cùng một vò với họ, và ngồi nghe họ kể chuyện.

Với người Pharisêu, chuyện ấy thật khó mà nuốt trôi. Họ rất giữ gìn cho bữa ăn được thanh sạch. Với họ, bàn ăn của mỗi gia đình là chỗ thánh, và ngồi ăn với ai là chia sẻ đời mình với người ấy. Một vị thầy mà nằm ăn giữa đám người thu thuế thì chẳng khác gì nói rằng tội lỗi chẳng đáng kể. Mấy người trong nhóm ấy đứng ngoài sân, không hỏi thẳng Đức Giêsu mà quay sang các môn đệ:

“Sao Thầy các anh lại ăn uống với bọn thu thuế và quân tội lỗi như vậy?”

Người đau ốm mới cần thầy thuốc

Đức Giêsu nghe được. Ngài quay ra phía sân và tự mình trả lời:

“Người khỏe mạnh không cần thầy thuốc, người đau ốm mới cần. Tôi không đến để kêu gọi người công chính, mà để kêu gọi người tội lỗi sám hối ăn năn.”

Ngài không giấu: những người ngồi quanh bàn kia đang đau thật, và Ngài đến là để gọi họ quay về. Ông lang nào muốn bắt mạch cũng phải ngồi xuống sát bên giường người bệnh. Nhưng Ngài không chờ họ khỏi bệnh rồi mới lại gần. Ngài ngồi xuống giữa họ trước, vì đời họ sẽ bắt đầu đổi khác từ chính chỗ ấy.

Hội Thánh xưa nay vẫn tin rằng chính ông Mátthêu đã viết cuốn Tin Mừng mang tên ông. Tới đoạn kể về ngày mình được gọi, ông chỉ viết vỏn vẹn một câu:

“Ông đứng dậy đi theo Người.”

Ông không kể mình đã bỏ lại bao nhiêu tiền, cũng không kể bàn tay mình đã dừng lại thế nào. Ông chỉ nhớ có một người đã dừng lại trước bàn mình.