Kinh Lạy Cha, tiếng “Cha ơi” giữa bãi cỏ

Người ta đã kéo vạt áo choàng trùm lên đầu, vì nắng mỗi lúc một gắt. Đức Giêsu đã dạy họ sống thế nào, yêu thế nào. Bây giờ Ngài nói về điều gần với lòng Ngài hơn cả: cách thưa chuyện với Cha của Ngài.

Ngài bắt đầu bằng điều không nên làm. Ai ở đó cũng từng gặp những người thích đứng cầu nguyện ở góc phố đông người, vào đúng giờ kinh, cho cả phố thấy mình sốt sắng. Ngài nói về những người ấy:

“Thầy bảo thật anh em: họ đã được phần thưởng rồi.”

Ngài nói tiếp:

“Còn anh, khi cầu nguyện, hãy vào phòng, đóng cửa lại, và cầu nguyện cùng Cha của anh, Đấng hiện diện nơi kín đáo.”

Nhà cửa ở Galilê, ngoài gian sinh hoạt chung, thường chỉ có một chỗ đóng được cửa, là cái kho nhỏ cất vò dầu và bao lúa. Thiên Chúa gặp họ ngay ở đó, giữa mấy vò dầu và bao lúa.

Họ cũng chẳng cần nói cho dài, như dân ngoại vẫn lải nhải mong thần của mình nghe mỏi tai mà chiều theo, “vì Cha anh em đã biết rõ anh em cần gì, trước khi anh em cầu xin.”

Ngài trao cho họ lời kinh, chậm rãi từng câu. Simon và Anrê ghé sát lại gần.

“Anh em hãy cầu nguyện như thế này: Lạy Cha chúng con ở trên trời, chúng con nguyện danh Cha cả sáng, nước Cha trị đến, ý Cha thể hiện dưới đất cũng như trên trời. Xin Cha cho chúng con hôm nay lương thực hằng ngày, và tha nợ chúng con như chúng con cũng tha kẻ có nợ chúng con. Xin chớ để chúng con sa chước cám dỗ, nhưng cứu chúng con cho khỏi sự dữ.”

Lời kinh ngắn, nghe xong là thuộc ngay tại chỗ, lại đơn sơ, về nhà dạy được cho đứa con nhỏ trước giờ đi ngủ. Một người đàn bà ngồi gần đó mấp máy môi đọc theo, cố giữ lấy từng chữ để mang về nhà.

Từ bao đời, Israel vẫn gọi Thiên Chúa là Cha, Cha của cả dân tộc. Còn Đức Giêsu, khi thưa với Thiên Chúa, gọi Thiên Chúa là Abba. Trong tiếng Aram Ngài nói hằng ngày, con cái trong nhà, dù còn nhỏ hay đã lớn, vẫn gọi cha mình như thế, thân thương như tiếng “Ba ơi”, “Cha ơi” trong mỗi nhà mình. Giờ đây Ngài trao tiếng gọi ấy cho những người đánh cá, những người làm ruộng. Cha ông họ còn chẳng dám gọi thẳng tên Thiên Chúa, nay họ được gọi Người là Cha.

Ngay chữ “chúng con” ở đầu kinh cũng đáng để ý. Không ai đọc kinh này một mình. Đã thưa “Lạy Cha chúng con” thì người ngồi cạnh mình trên bãi cỏ, hay trên hàng ghế nhà thờ, cũng là anh chị em của mình.

Ba lời nguyện hướng về trời

Cả đời bạn đã đọc những lời này, sớm tối trong nhà, Chúa nhật ở nhà thờ, quen tới mức có khi đọc mà tai không nghe. Hôm ấy, giữa bãi cỏ bên hồ, những lời ấy còn mới tinh. Lời kinh bắt đầu ở chỗ một người con hiếu thảo vẫn bắt đầu: lo cho cha trước, rồi mới tới mình.

“Chúng con nguyện danh Cha cả sáng.” Đứa con nào cũng xót khi nghe người ta nói xấu cha mình, hay thấy tên cha bị đem ra che cho việc gian. Lời xin này là mong cho mọi người nhận ra Cha tốt lành thế nào, và mong cho chính đời mình đừng làm xấu tên Cha.

Với một dân phải nộp thuế cho kẻ lạ, “nước Cha trị đến” là cả một trời hy vọng: xin Cha đến mà cai trị bằng tình thương và lẽ công bằng, thay cho những kẻ đang cai trị. Còn “ý Cha thể hiện” là lời cầu của trọn cuộc đời Đức Giêsu, từ chiếc bàn thợ ở Nazarét cho tới đêm cuối cùng trong vườn Dầu. Thưa câu ấy cho thật lòng là như người con ngồi mũi thuyền, trao mái chèo cho cha mình ngồi đằng lái.

Tấm bánh và lời tha thứ

Nửa sau lời kinh quay về những điều con người cần. Những người ngồi nghe Ngài lớn lên với câu chuyện manna trong sa mạc: sáng nào cũng có mới, ai để dành sang hôm sau thì sinh dòi. Họ hiểu thế nào là xin bánh từng ngày một. Còn người Công giáo xưa nay vẫn nghe trong lời xin ấy cả Bánh Thánh Thể.

Kế đến là lời xin tha nợ. Ngay sau lời kinh, Đức Giêsu nói rõ món nợ ấy là gì:

“Thật vậy, nếu anh em tha thứ cho người ta những lỗi lầm họ đã phạm, thì Cha anh em trên trời cũng sẽ tha thứ cho anh em.”

Câu này đọc lên thì dễ, sống thì khó nhất. Trên sườn đồi ấy có người từng bị ông hàng xóm lén dời cột mốc, ăn lấn ruộng mình. Xin Chúa tha cho mình thì anh xin chẳng khó gì; nửa câu sau mới làm anh nghẹn ở cổ.

Lời kinh khép lại bằng tiếng gọi của một đứa trẻ giữa đêm: xin đừng để con sa vào cám dỗ, xin cứu con khỏi sự dữ. Ai từng dắt con nhỏ qua cây cầu khỉ đều biết bàn tay bé xíu ấy níu lấy tay cha chặt thế nào.