“Lạy Cha, xin tha cho họ”, chiếc ngai bằng gỗ

Quân lính xô Đức Giêsu ngã ngửa xuống thanh gỗ ngang mà Ngài và ông Simon vừa vác ra khỏi thành Giêrusalem. Mặt gỗ thô nhám, còn tấm lưng Ngài vẫn rướm máu sau trận đòn roi buổi sáng.

Một người lính quỳ lên cánh tay Ngài, đặt mũi đinh sắt vào lòng bàn tay. Cây búa giáng xuống. Tiếng búa đanh và đục, vang khắp mỏm đồi, vọng xuống tận con đường cái bên dưới. Rồi tới bàn tay kia. Mấy người lính này đã làm việc ấy nhiều lần, tay họ nhanh và quen. Họ dùng dây thừng kéo thanh gỗ lên, gác vào cây cột đã chôn sẵn trong hốc đá, rồi đóng đinh hai bàn chân Ngài.

Cả thân mình Ngài treo trên những cây đinh ấy. Người bị đóng đinh muốn thở thì phải tì lên đôi bàn chân đã bị đóng đinh mà rướn người, kéo tấm lưng rách nát lê ngược lên mặt gỗ, hớp được một chút hơi, rồi lại sụm xuống. Mỗi lần thở là một lần đau như thế. Rôma dành cái chết này cho những kẻ dám nổi loạn, và cố ý bắt thiên hạ phải nhìn. Ngọn đồi nằm ngay bên đường, khách hành hương về dự lễ cứ thế đi ngang qua.

Phía trên đầu Ngài, quân lính đóng một tấm bảng ghi tội danh. Tấm bảng do quan tổng trấn Philatô cho viết, và chính ông đã chọn chữ để chọc tức những người buộc ông phải xử án:

“Giêsu Nazarét, Vua dân Do Thái.”

Tấm bảng viết bằng tiếng Hípri, tiếng Latinh và tiếng Hy Lạp, để khách hành hương, lính tráng hay dân buôn bán qua đường ai cũng đọc được.

Các thượng tế quay lại gặp Philatô mà phàn nàn:

“Xin ngài đừng viết: ‘Vua dân Do Thái’, nhưng viết: ‘Tên này đã nói: Ta là Vua dân Do Thái’.”

Suốt buổi sáng, Philatô đã nhượng bộ họ hết lần này tới lần khác. Riêng chuyện này thì ông không chịu:

“Ta viết sao, cứ để vậy!”

Ông viết để sỉ nhục. Nhưng suốt mấy giờ sau đó, tấm bảng viết bằng ba thứ tiếng lớn nhất thời ấy cứ treo đó, trên đầu một vị vua ngồi ngai bằng gỗ, đội vương miện kết bằng gai. Khách qua đường dừng lại đọc, rồi đi tiếp.

Cám dỗ cuối cùng

Dưới chân thập giá, người ta bắt đầu chế nhạo. Kẻ qua người lại trên đường lắc đầu mà nói:

“Mi là kẻ phá được Đền thờ, và nội ba ngày xây lại được, hãy cứu lấy mình đi! Nếu mi là Con Thiên Chúa, thì xuống khỏi thập giá xem nào!”

Các thượng tế và các kinh sư đứng với nhau mà cười, rồi nói vọng lên:

“Hắn cứu được thiên hạ, mà chẳng cứu nổi mình. Hắn là Vua Israel! Hắn cứ xuống khỏi thập giá ngay bây giờ đi, chúng ta tin hắn liền!”

Lính tráng cũng hùa vào:

“Nếu ông là vua dân Do Thái thì cứu lấy mình đi!”

Ngay cả một trong hai tên gian phi cùng bị treo bên cạnh cũng buông lời nhục mạ Ngài.

Đó chính là cơn cám dỗ Ngài đã gặp trong hoang địa từ buổi đầu: nếu ông là Con Thiên Chúa thì chứng minh đi. Ngài thừa sức xuống. Đêm qua trong vườn, Ngài đã nói với ông Phêrô rằng chỉ cần Ngài kêu lên, Chúa Cha sẽ cấp ngay hơn mười hai đạo binh thiên thần.

Những người cười nhạo kia nói đúng mà không hiểu điều mình nói: Ngài không thể vừa cứu mình vừa cứu họ. Ngài ở lại trên ấy, hơi thở nào cũng phải rướn lên mà lấy, mặc cho họ cười. Tình yêu giữ Ngài chặt trên cây gỗ hơn những chiếc đinh sắt.

Lời thứ nhất

Người bị đóng đinh thường gào lên nguyền rủa đám lính bên dưới. Đức Giêsu thì cầu nguyện:

“Lạy Cha, xin tha cho họ, vì họ không biết việc họ làm.”

Ngài xin cho những người vừa cầm búa đóng đinh Ngài, và cho cả những người đang cười cợt dưới chân Ngài. Ngài còn tìm được một lời để bào chữa cho họ: họ không biết. Mấy người lính chỉ đang làm cho xong một ngày công. Các thượng tế tin rằng mình đang giữ yên cho dân tộc. Philatô muốn êm chuyện và giữ được chức. Không một ai trong họ biết người mình vừa treo lên cây gỗ là ai. Đức Giêsu thấy sự mù lòa ấy nơi từng người. Họ đang giết Ngài, mà Ngài vẫn xin cho họ, như người anh cả thưa với cha cho mấy đứa em dại: “Tụi nó dại, tụi nó có biết gì đâu.”

Từ lâu, ngôn sứ Isaia đã nói về người tôi trung của Thiên Chúa: “Người đã mang lấy tội muôn người và can thiệp cho những kẻ tội lỗi.” Hôm ấy trên đồi Gôngôtha, lời can thiệp ấy được nói ra thành tiếng, lẫn giữa tiếng búa và tiếng cười.

“Xin nhớ đến tôi”

Lời cầu ấy sinh hoa trái sớm hơn mọi người tưởng. Tên gian phi thứ hai đã nhìn suốt từ đầu. Về sau, các thế hệ Kitô hữu gọi anh là người trộm lành. Anh nghe những lời chửi rủa, và nghe cả lời cầu nguyện. Anh thấy tận mắt người ở giữa chịu đau. Lòng anh bỗng đổi khác. Anh nói vọng qua người đang hấp hối ở giữa, sang với bạn mình:

“Mày đang chịu chung một hình phạt, vậy mà cả Thiên Chúa, mày cũng không biết sợ! Chúng ta chịu như thế này là đích đáng, vì xứng với việc đã làm. Chứ ông này đâu có làm điều gì sai trái.”

Rồi anh quay đầu về phía Đức Giêsu:

“Ông Giêsu ơi, khi ông vào Nước của ông, xin nhớ đến tôi!”

Anh chỉ xin được nhớ tới. Trong tay anh chẳng có gì để dâng, cũng chẳng còn năm tháng nào để bù lại những năm đã phí, chỉ có mỗi lời xin này. Mà anh xin với một người cả ngọn đồi đang chế giễu là vua giả. Hôm ấy bao nhiêu người đọc tấm bảng của Philatô, chỉ mình anh gọi Ngài là vua mà thật lòng tin như thế.

Đức Giêsu quay mặt về phía anh:

“Tôi bảo thật anh, hôm nay, anh sẽ được ở với tôi trên Thiên Đàng.”

Hôm nay.

Người tử tội nhắm mắt lại. Lần đầu tiên trong ngày, mặt anh giãn ra.

Trước khi mặt trời lặn, anh sẽ ở với Ngài. Anh là người đầu tiên được chính miệng Chúa hứa cho vào Thiên Đàng. Từ bấy tới giờ, người Kitô hữu vẫn nhắc chuyện anh mà mỉm cười: một người tới phút chót lại lấy trộm được Thiên Đàng, chỉ nhờ chút lòng tin cậy vào lòng thương xót.

Bấy giờ đã giữa trưa, mặt trời đứng bóng trên đỉnh đồi.