Mão gai và lời “Này là người!”

Cột đánh đòn dựng trong một khoảng sân của dinh tổng trấn, khuất mắt đám đông. Sáng hôm ấy, lính của Philatô dẫn Đức Giêsu tới đó. Phần đông những người lính này chẳng phải người Ý. Họ là quân trợ chiến mộ từ các thành dân ngoại trong vùng, vốn không ưa gì người Do Thái, lại càng ghét bất cứ ai mà người Do Thái gọi là vua. Họ lột áo Ngài, trói Ngài vào cột, và trận đòn bắt đầu.

Ngọn roi của lính Rôma có cán ngắn, nhiều sợi da, đầu sợi buộc những mẩu kim loại hay mảnh xương nhọn. Mỗi lằn roi quất xuống cắt vào da, và khi người lính giật roi về, thịt cũng bị kéo theo. Có người chưa kịp tới thập giá đã chết dưới những ngọn roi ấy. Lưng Đức Giêsu rách ra từ đôi vai trở xuống. Ngài không kêu xin tha. Mấy trăm năm trước, ngôn sứ Isaia đã viết:

“Chính người đã bị đâm vì chúng ta phạm tội, bị nghiền nát vì chúng ta lỗi đạo. Người đã chịu sửa trị để chúng ta được bình an, đã phải mang thương tích cho chúng ta được chữa lành.”

Làm vua một giờ

Đám lính chưa chịu thôi. Họ “tập trung cả cơ đội lại”: người lính nào trong trại đang rảnh tay đều kéo tới. Tên tù này xưng mình là vua phải không? Vậy thì cho hắn làm vua.

Có người lục ra một tấm áo choàng cũ của lính, màu đỏ tía đã bạc thếch, rồi quàng lên vai Ngài. Trong trại lính, chẳng có thứ gì trông giống áo bào của vua hơn thế. Lớp len thô ráp dính vào những vết thương còn rướm máu trên lưng. Một người khác lấy mấy cành gai, bện thành một cái vòng, rồi ấn xuống đầu Ngài. Chẳng mấy chốc máu từ những mũi gai chảy xuống mắt, xuống chòm râu. Họ đặt vào tay phải Ngài một cây sậy, làm vương trượng.

Rồi họ lần lượt quỳ gối trước mặt Ngài, vừa quỳ vừa cười:

“Kính chào Vua dân Do Thái!”

Họ khạc nhổ vào mặt Ngài. Họ giật cây sậy trong tay Ngài mà đập lên đầu Ngài, rồi cứ thế tát vào mặt Ngài. Ngài chịu làm trò đùa cho đám lính đang buồn tay, trong tấm áo người ta vứt đi.

“Này là Người!”

Khi đám lính đã chán, Philatô bước ra bục trước dinh, nơi các thượng tế và thuộc hạ của họ đang chờ. Ông mong rằng chỉ cần họ nhìn thấy Ngài lúc ấy là đủ cho họ nguôi lòng.

“Đây tôi dẫn ông ấy ra ngoài cho các người, để các người biết là tôi không tìm thấy lý do nào để kết tội ông ấy.”

Ông quay về phía cửa dinh.

Đức Giêsu bước ra, “đầu đội vương miện bằng gai, mình khoác áo choàng đỏ”. Ngài đi chậm, từng bước một, như người vừa ốm dậy. Nắng buổi sáng rọi vào mặt Ngài. Hai mắt sưng húp, gần như không mở ra được. Máu từ những mũi gai đã khô thành vệt trên trán, chòm râu bết lại, và trên má còn vết nước bọt của đám lính. Tấm áo đỏ bạc màu dính vào lưng, chỗ nào ướt là chỗ máu đang thấm ra.

Philatô chỉ tay về phía Ngài:

“Này là Người!”

Ngài gắng đứng cho thẳng, đứng đó cho mọi người nhìn: những người đã đưa Ngài tới đây, đám thuộc hạ cầm gậy, mấy người lính đứng gác ở cổng. Trong cả đám đông ấy, chỉ có Ngài là im lặng.

Bạn đã theo Ngài qua bao nhiêu trang sách, từ xưởng mộc ở Nazarét, những chiếc thuyền trên Biển Hồ, tới vườn Ôliu đêm qua. Tất cả giờ dồn lại ở đây: một người bị đánh tơi tả, khoác tấm áo mượn, lặng lẽ đứng trước mặt những người Ngài đến để cứu.

Philatô chỉ có ý nói: Nhìn hắn xem, hắn tàn rồi, thả hắn đi cho xong. Nhưng người đang đứng trước mặt ông mới là con người đích thực, đúng như Thiên Chúa muốn từ thuở ban đầu: một con người yêu cho tới cùng.

Trong bản Kinh Thánh tiếng Latinh, lời Philatô ấy là Ecce homo. Cuốn sách này mang tên khoảnh khắc ấy.

“Đem đi!”

Lòng họ không mềm đi chút nào. Vừa thấy Ngài, các thượng tế và thuộc hạ liền kêu lên:

“Đóng đinh vào thập giá! Đóng đinh vào thập giá!”

Họ thưa với Philatô rằng ông này đã tự xưng là Con Thiên Chúa, và Philatô càng thêm sợ. Ông dẫn Đức Giêsu trở vào trong, khẽ hỏi:

“Ông là người từ đâu?”

Đức Giêsu nhìn ông, và không trả lời.

“Ông không nói với tôi ư? Ông không biết rằng tôi có quyền tha, và cũng có quyền đóng đinh ông vào thập giá sao?”

Người tù máu me đầy mình, gai còn cắm trên da đầu, bình thản trả lời người quyền thế nhất xứ Giuđê:

“Ngài không có quyền gì đối với tôi, nếu Trời chẳng ban cho ngài. Vì thế, kẻ nộp tôi cho ngài thì mắc tội nặng hơn.”

Từ đó, Philatô tìm cách tha Ngài. Nhưng ở ngoài kia, người ta đã tìm ra một lý lẽ mà ông không sao cãi lại:

“Nếu ngài tha nó, ngài không phải là bạn của Xêda.”

Một quan tổng trấn mà bị tâu về là dễ dãi với kẻ xưng vua thì có thể mất hết. Philatô lại dẫn Đức Giêsu ra, rồi ngồi lên tòa, ở nơi lát đá mà dân gọi là Gápbatha. Hôm ấy là ngày áp lễ Vượt Qua, khoảng giờ thứ sáu, tức là gần trưa.

“Đây là vua các người!”

“Đem đi! Đem đi! Đóng đinh nó vào thập giá!”

“Chẳng lẽ ta lại đóng đinh vua của các người sao?”

Các thượng tế đáp:

“Chúng tôi không có vua nào cả, ngoài Xêda.”

Ngày ngày, trong Đền thờ do chính các vị thượng tế coi sóc, vẫn vang lên những thánh vịnh ca ngợi Đức Chúa là Vua. Hôm nay họ chọn Xêda.

“Bấy giờ ông Philatô trao Người cho họ đóng đinh vào thập giá.”