Ngục tối Makêrút, khi ngọn đèn tắt

Trong pháo đài Makêrút, trên đỉnh núi phía đông Biển Chết, một người tù nằm nghe tiếng lính gác cười nói phía trên đầu. Người ấy là Gioan. Chuyện này xảy ra về sau, khi Đức Giêsu đã đi giảng khắp Galilê, nhưng xin kể luôn ở đây cho trọn đời người dọn đường.

Tiếng hô bên bờ Giođan chẳng dừng lại ở bờ sông, mà còn vọng lên tận cung điện của tiểu vương Hêrôđê Antipas, qua những bức tường đá dày, tới bàn tiệc của những người quyền thế.

Hêrôđê Antipas cai trị miền Galilê và miền Pêrê thay cho Rôma. Tước của ông là tiểu vương, nhưng dân chúng vẫn gọi là vua. Ông đã lấy bà Hêrôđia, vợ của người anh khác mẹ, về làm vợ mình. Luật Môsê cấm chuyện đó. Nhiều người biết mà im, vì đụng tới Hêrôđê là chuốc họa vào thân. Chỉ có Gioan lên tiếng. Ông nhìn thẳng vào mắt ông tiểu vương mà nói:

“Ngài không được phép lấy vợ của anh ngài.”

Chỉ vì một câu ấy mà tiếng hô trong hoang địa bị bịt lại. Gioan bị bắt và giải về giam trong một hầm đá chật hẹp ở Makêrút.

Có một điều lạ. Hêrôđê sợ Gioan, “vì biết ông là người công chính và thánh thiện”, nên vẫn hay cho đưa người tù lên nói chuyện. Nghe Gioan nói, nhà vua “rất phân vân, nhưng lại cứ thích nghe”. Còn bà Hêrôđia thì không lúc nào thôi căm ghét Gioan, và bà chỉ chờ dịp.

Câu hỏi từ trong ngục tối

Gioan đã lớn lên dưới bầu trời rộng, giữa gió núi với những dặm đồi trống trải. Giờ đây ông chỉ có một gian phòng đá, bước ba bước là hết, và một khe sáng nhỏ tít trên đầu.

Trong ngục, ông vẫn nghe tin về Đức Giêsu, Đấng ông đã bảo dân chúng chờ đón: Ngài đang đi giảng khắp miền Galilê. Ngài hiền lành, ngồi ăn với người tội lỗi, đi tới đâu là chữa bệnh và tha tội cho người ta tới đó. Còn cái rìu mà Gioan từng nói tới bên bờ sông thì chẳng thấy đâu. Có lẽ trong một đêm dài nào đó dưới hầm, Gioan đã tự hỏi:

Hay là mình đã lầm?

Ông sai hai môn đệ đến hỏi thẳng Đức Giêsu:

“Thầy có thật là Đấng phải đến không, hay chúng tôi còn phải đợi ai khác?”

Đức Giêsu không gửi về một lời trách nào. Ngài bảo hai người:

“Các anh cứ về thuật lại cho ông Gioan những điều mắt thấy tai nghe: người mù xem thấy, kẻ què đi được, người cùi được sạch, kẻ điếc được nghe, kẻ chết sống lại, và người nghèo được nghe Tin Mừng. Và phúc thay người nào không vấp ngã vì tôi.”

Câu sau cùng ấy dành riêng cho người đang ngồi dưới hầm ngục.

Hai môn đệ của Gioan vừa đi khỏi, Đức Giêsu quay sang đám đông và nói về Gioan. Ngài bảo họ:

“Trong số phàm nhân lọt lòng mẹ, chưa từng có ai cao trọng hơn ông Gioan Tẩy Giả.”

Ngài không để ai coi thường người tù đã gửi tới Ngài câu hỏi khó nghe kia.

Trước khi bị bắt, Gioan đã có lần tự nhận mình chỉ là bạn của chàng rể, nghe tiếng chàng rể là vui. Ông cũng từng nói: “Người phải nổi bật lên, còn thầy phải lu mờ đi.” Giờ đây ông nằm dưới hầm tối, lu mờ đến tận cùng, đúng như lời ông từng nói.

Cái giá của một điệu múa

Giờ cuối của Gioan đến giữa một bữa tiệc say sưa.

Hêrôđê mở tiệc mừng sinh nhật mình, thết các quan chức, các sĩ quan và những người tai mắt miền Galilê. Nhạc nổi lên ồn ã, rượu rót mãi không ngơi. Rồi con gái bà Hêrôđia bước vào múa, làm vua và cả bàn tiệc đều thích. Hêrôđê mặt đỏ vì rượu, lại muốn tỏ ra hào phóng trước mặt khách, nên buông một lời hứa liều lĩnh, còn thề thốt nữa:

“Xin gì ta cũng cho, dù một nửa vương quốc.”

Cô gái chạy ra hỏi mẹ:

“Con xin gì đây?”

Bà Hêrôđia không chần chừ một chút nào. Cô gái vội vã trở vào, nói với vua:

“Con muốn ngài ban ngay cho con cái đầu ông Gioan Tẩy Giả, đặt trên mâm.”

Đầu một vị ngôn sứ, đổi lấy một điệu múa. “Nhà vua buồn lắm.” Nhưng ông đã thề trước mặt khách khứa, và cái sĩ diện của ông nặng hơn tiếng lương tâm. Ông ra lệnh.

Dưới hầm, Gioan vẫn nằm nghe tiếng nhạc tiếng cười vọng xuống qua lớp đá, như bao đêm khác. Rồi có tiếng bước chân trên những bậc đá dẫn vào ngục. Một người thị vệ cầm đèn đi xuống. Ánh đèn chao trên vách hầm, soi lên gương mặt gầy rộc của người tù.

Không có phiên xử nào, cũng chẳng có lấy một lời trăng trối, chỉ một nhát gươm trong bóng tối. Cái đầu được đặt trên mâm, mang lên phòng tiệc còn nồng mùi rượu và mùi dầu thơm, trao cho cô gái, và cô gái đem cho mẹ.

Đức Giêsu gọi Gioan là “ngọn đèn cháy sáng”. Ngọn đèn ấy giờ đã tắt. Nhưng người ta chỉ thổi tắt ngọn đèn khi trời đã sáng, và Đấng mà Gioan chờ đợi nay đã đi giữa dân Ngài.

Các môn đệ của Gioan đến lấy thi hài ông và đem đi chôn. Xong việc, họ đi báo tin cho Đức Giêsu. Nghe tin, Ngài xuống thuyền, lánh đi tới một nơi hoang vắng, một mình.