Ông Simêon và bóng thập giá trên hài nhi

Nhiều năm trước những buổi ôm củi trên sườn đồi, khi cậu bé mới tròn bốn mươi ngày tuổi, ông Giuse và bà Maria đã bồng con lên Đền thờ Giêrusalem. Dãy bậc thềm lớn còn mới, đá còn sáng màu, vì thợ của vua Hêrôđê vẫn đang xây cất quanh Đền thờ. Người mẹ trẻ ủ con trong vạt áo choàng. Chồng bà đi bên cạnh, tay xách chiếc lồng đan, trong lồng có đôi chim gáy cứ cựa quậy, đập cánh.

Sân Đền thờ ồn ã và chật người. Bò rống, chiên kêu, mấy người đổi bạc cò kè từng đồng, khói hương bay lững lờ giữa những hàng cột đá cao. Giữa cảnh ấy, một cặp vợ chồng nhà quê từ Nazarét lên chẳng ai buồn để ý. Chỉ cần thấy đôi chim trong tay ông Giuse là đủ biết họ nghèo. Luật cho phép nhà nào không đủ tiền mua một con chiên thì dâng một đôi chim gáy hay một cặp bồ câu non.

Luật Môsê dạy rằng người mẹ mới sinh phải dâng lễ để được thanh tẩy, và con trai đầu lòng phải được tiến dâng cho Chúa. Bà Maria giữ Luật như mọi người mẹ khác trong Israel, không xin được miễn điều gì. Thế là Thiên Chúa về nhà của chính mình. Ngài không đến giữa đoàn tùy tùng như vua chúa. Ngài nằm trên tay một người mẹ nghèo, được bồng lên những bậc thềm ấy giữa bao gia đình nghèo khác.

Ông lão chờ suốt một đời

Hồi ấy ở Giêrusalem có một ông cụ tên là Simêon, một người “công chính và sùng đạo”. Suốt cả một đời, ông mong chờ “niềm an ủi của Israel”, mong ngày Thiên Chúa đến vỗ về dân Người. Ông đã được Thánh Thần linh báo là sẽ không thấy cái chết trước khi được thấy Đấng Kitô của Đức Chúa. Năm tháng cứ trôi, tóc ông bạc trắng, lưng ông còng xuống, mà ông vẫn giữ lời hứa ấy trong lòng, như người đàn bà nhà quê ủ hòn than hồng dưới lớp tro suốt đêm để sáng ra còn nhóm được bếp.

Hôm ấy, Thần Khí thúc đẩy ông lên Đền thờ. Ông chậm chạp len qua đám đông, rồi dừng lại trước đôi vợ chồng nghèo. Ông nhìn đứa bé, môi run run, rồi đưa tay đón cháu từ tay người mẹ. Bà Maria để ông bồng. Chỉ nhìn gương mặt ông cụ, bà biết đây là người của Chúa. Đôi bàn tay nhăn nheo ấy đã chờ cả một đời, giờ ôm trọn một hài nhi mới bốn mươi ngày tuổi. Trong đôi tay ấy, Cựu Ước đang bồng ẵm Tân Ước: bao nhiêu đời người trông đợi, nay ôm được chính Đấng mình trông.

Rồi ông Simêon ngước mặt lên trời và cất lên bài ca cuối đời mình, bài ca của người canh đêm đã mãn phiên gác:

“Muôn lạy Chúa, giờ đây theo lời Ngài đã hứa, xin để tôi tớ này được an bình ra đi. Vì chính mắt con đã thấy ơn cứu độ…”

Ông đã thấy, đã được bồng Ngài trên tay mình, nên giờ đây ông có thể ra đi thanh thản.

Dấu hiệu cho người đời chống đối

Niềm vui chưa kịp lắng xuống thì gương mặt ông cụ đã đổi khác. Ông chúc phúc cho hai ông bà, rồi quay sang bà Maria, nhìn thẳng vào mắt bà, hạ giọng:

“Thiên Chúa đã đặt cháu bé này làm duyên cớ cho nhiều người Israel phải vấp ngã hay được chỗi dậy. Cháu còn là dấu hiệu cho người đời chống đối. Còn chính bà, một lưỡi gươm sẽ đâm thâu tâm hồn bà. Như vậy, những ý nghĩ từ thâm tâm nhiều người sẽ lộ ra.”

Bà Maria lạnh người.

Đứa bé đang nằm trong tay ông cụ, mai này lớn lên, sẽ không được lòng hết mọi người. Có những người gặp Ngài rồi làm lại cuộc đời, như anh đánh cá Simon Phêrô, như người phụ nữ tội lỗi khóc bên chân Ngài. Cũng có những người gặp Ngài rồi vấp ngã: họ sinh lòng ghen ghét, giận dữ, và cuối cùng gào lên đòi đóng đinh Ngài.

Câu về lưỡi gươm thì ông cụ nói riêng với bà. Hàng xóm sang thăm đứa bé mới sinh thì ai cũng chúc cháu hay ăn chóng lớn, chúc nhà có phúc có lộc. Người mẹ trẻ làng Nazarét này, giữa những ngày vui nhất đời mình, lại nhận một lưỡi gươm đi kèm lời chúc phúc.

Đời bà sẽ gắn chặt với đời Con. Khi người ta chống lại Con, bà sẽ đau cùng Con, và lưỡi gươm ấy sẽ đâm sâu nhất dưới chân thập giá. Vì thế từ bao đời nay, người Công giáo gọi bà bằng một tên vừa buồn vừa dịu dàng là Đức Mẹ Sầu Bi.

Bà Maria không kêu lên, cũng không hỏi ông cụ lời ấy nghĩa là gì. Bà đón con về, ôm chặt hơn một chút, như thể vòng tay mình che được cho con khỏi những gì sắp đến. Và cũng trong cử chỉ nhỏ ấy, bà lại thưa xin vâng với Thiên Chúa thêm một lần nữa.

Gươm nào? Bao giờ?

Bà không biết, và bà sẽ phải chờ câu trả lời, như ông Simêon đã chờ suốt một đời.

Vừa lúc ông Simêon im tiếng thì một bà góa già tên là Anna đi tới. Bà là một nữ ngôn sứ, đã nhiều năm không rời Đền thờ, ăn chay cầu nguyện đêm ngày. Thấy Hài Nhi, mắt bà rưng rưng. Bà cất tiếng cảm tạ Thiên Chúa, và từ hôm ấy, gặp ai đang mong ngày Thiên Chúa cứu chuộc Giêrusalem, bà cũng kể cho họ nghe về Hài Nhi này.

Ông Giuse đứng bên vợ, tay vẫn xách lồng đôi chim gáy. Suốt buổi sáng, ông chưa nói một lời. Nhưng từ hôm ấy, đôi tay thợ của ông che chở hai mẹ con cẩn thận hơn trước.