“Lạy Thiên Chúa của con, sao nỡ bỏ con?”, tiếng kêu giữa bóng tối

Giữa trưa, nắng trên đồi Gôngôtha bỗng nhạt đi, rồi trời tối sầm lại.

“Vào giờ thứ sáu, bóng tối bao phủ khắp mặt đất mãi đến giờ thứ chín.”

Trời tối suốt ba tiếng đồng hồ giữa ban ngày. Những tiếng cười nhạo trên đồi thưa dần rồi tắt hẳn. Người ta đứng cạnh nhau mà khó nhìn rõ mặt nhau. Ở đâu đó trong cảnh tối mịt ấy, mẹ Ngài vẫn đứng bên thập giá. Bà chẳng còn thấy rõ Con, nhưng bà nghe được từng hơi thở nặng nhọc, kéo lê, của Con.

Lúc ấy Đức Giêsu đang gánh tội trần gian, mà tội là quay lưng với ánh sáng. Mọi điều ác con người đã làm, từ thuở Cain giết em mình, đang vây kín lấy người duy nhất chưa hề làm một điều ác nào.

Vào giờ thứ chín

Suốt ba giờ ấy, Tin Mừng không ghi lại một lời nào của Ngài. Rồi khoảng ba giờ chiều, dù hơi thở đã gần cạn, Đức Giêsu vẫn gom hết sức kêu lớn tiếng bằng tiếng Aram:

“Êlôi, Êlôi, lama xabácthani?”

Những tiếng ấy nghĩa là:

“Lạy Thiên Chúa, Thiên Chúa của con, sao Ngài bỏ rơi con?”

Dưới chân thập giá, bà Maria nghe tiếng ấy. Đó là thứ tiếng bà đã dạy Con nói, khi Con còn ngồi trong lòng bà.

Vài người đứng gần chỉ nghe được tiếng đầu, và nghe nhầm:

“Kìa hắn kêu cứu ông Êlia.”

Một người trong bọn nói:

“Để xem ông Êlia có đến đem hắn xuống không!”

Những lần khác Tin Mừng ghi lại lời Đức Giêsu cầu nguyện, lần nào Ngài cũng gọi Thiên Chúa là Cha: bên mộ Lazarô, trong bữa Tiệc Ly, trong vườn Gethsemani, và ngay trên thập giá này, khi Ngài cầu cho những người lính. Chỉ ở đây Ngài thưa Thiên Chúa của con. Chúa Cha không hề thôi thương Con. Nhưng Đức Giêsu đã nhận lấy phận người tội lỗi. Ngài chưa từng phạm tội, mà vẫn nếm trọn nỗi chơi vơi của họ khi thấy trời cao như đóng cửa.

Bạn bè đã bỏ Ngài. Những người lãnh đạo dân Ngài đã lên án Ngài, khách qua đường đã cười nhạo Ngài. Lúc này, trong trái tim con người của Ngài, Ngài thấy mình bị chính Thiên Chúa bỏ rơi. Ai từng thao thức cầu nguyện suốt đêm mà chẳng nghe một lời đáp, như đứa con đứng gọi mãi trước cổng nhà mà không ai ra mở, ai từng thôi tin rằng có Đấng đang lắng nghe mình, thì tiếng kêu này cũng là tiếng kêu của họ. Ngài đã xuống tận nơi họ đang ở.

Một thánh vịnh thuộc lòng từ thuở nhỏ

Đó là câu mở đầu Thánh vịnh 22, lời kinh Ngài học từ khi còn bé:

“Lạy Thiên Chúa, Thiên Chúa của con, sao Ngài nỡ bỏ con?”

Cả đời Ngài đã cầu nguyện bằng các thánh vịnh: ở nhà tại Nazarét, và một mình trên sườn đồi những đêm khuya. Người Do Thái đạo đức thuộc lòng nhiều thánh vịnh, và chỉ cần câu đầu là cả bài hiện về, như một bà cụ ở quê vừa cất lên mấy tiếng “Kính mừng Maria đầy ơn phúc” là cả kinh tự nhiên tuôn ra.

Thánh vịnh 22 mở đầu từ chỗ tối tăm nhất, rồi mới dần dần sáng lên. Bài kinh kể về một người bị bao vây giữa những kẻ chế giễu, chúng bĩu môi lắc đầu mà nói:

“Nó cậy vào Chúa, mặc Chúa cứu nó đi! Chúa có thương thì giải thoát nó nào!”

Mới lúc nãy trên ngọn đồi này, các thượng tế cũng đã nhạo Ngài gần y như thế: nó cậy vào Thiên Chúa, thì bây giờ Người cứu nó đi. Bài kinh còn nhắc tới cơn khát làm lưỡi dính chặt vào hàm. Có câu: “Chúng đâm con thủng cả chân tay”, lại có câu kể người ta đem áo người ấy ra chia nhau, bắt thăm lấy áo trong.

Trên thập giá, có lẽ môi Ngài vẫn còn mấp máy, như người đang đọc tiếp bài kinh ấy trong lòng.

Rồi thánh vịnh đổi giọng. Người cầu nguyện thưa rằng Thiên Chúa “đã chẳng coi thường, chẳng khinh miệt kẻ nghèo hèn khốn khổ, cũng không đành ngoảnh mặt làm ngơ, nhưng đã thương nghe lời cầu cứu.” Bài kinh kết thúc bằng một bữa tiệc và một cuộc trở về: “Kẻ nghèo hèn được ăn uống no say”, và “Toàn thế giới, muôn người nhớ lại và trở về cùng Chúa.”

Vậy tiếng kêu ấy là thật, mà cũng là một lời cầu nguyện. Đức Giêsu không giả vờ như trời vẫn sáng. Ngài thấy mình bị bỏ rơi, và Ngài vẫn cầu nguyện. Giữa lúc tối tăm nhất, Ngài vẫn gọi Thiên Chúa là Thiên Chúa của con, và mang cả bóng tối ấy đến trình với Cha, dù lúc ấy Ngài không còn cảm thấy Cha ở bên.