Tia sáng giữa Đền thờ

Năm Đức Giêsu lên mười hai, cả nhà lại lên Giêrusalem mừng lễ Vượt Qua như mọi mùa xuân. Ở Israel, cậu con trai mười hai tuổi là đã đứng ở ngưỡng cửa làm người lớn. Hàng xóm, bà con họ hàng ở Nazarét rủ nhau đi chung thành một đoàn dài, lững thững đi bộ mấy ngày đường. Lừa thồ chăn chiếu và lương thực. Trẻ con len lỏi chạy tới chạy lui giữa người lớn. Ngày đi, đêm dừng chân cắm trại bên vệ đường. Thỉnh thoảng có ai cất giọng một bài thánh vịnh của người hành hương, cả đoàn hát theo, tiếng hát dội vào sườn đồi đá rồi vọng lại:

“Vui dường nào khi thiên hạ bảo tôi: ‘Ta cùng trẩy lên đền thánh Chúa!’”

Ngày cuối, đoàn người vượt qua núi Ôliu, và cả thành Giêrusalem hiện ra ngay dưới chân: tường thành đá nhạt màu, còn Đền thờ thì trắng và vàng, sáng lóa trong nắng trên ngọn đồi. Ai lần đầu thấy cảnh ấy cũng phải dừng chân. Cậu bé Giêsu đứng nhìn rất lâu.

Trong những ngày lễ, cậu theo cha mẹ vào các sân Đền thờ. Khắp nơi nồng mùi hương trầm quyện với khói, với mùi những con chiên lễ Vượt Qua. Lũ trẻ khác trố mắt nhìn một lúc rồi níu áo cha mẹ đòi đi. Cậu bé Nazarét thì đứng yên nghe các thầy Lêvi hát thánh vịnh, cứ nấn ná mãi không muốn về. Giữa những khối đá lớn ấy, cậu như đang ở nhà mình.

Ba ngày tìm con

Lễ xong, đoàn hành hương lên đường về quê. Có lẽ đàn ông đi một tốp, đàn bà con nít đi một tốp. Bà Maria tưởng con đi với cha. Ông Giuse tưởng con đi với mẹ, hay đang chạy chơi đâu đó với mấy đứa anh em họ. Cứ thế mà trọn một ngày trôi qua.

Chiều xuống, cả đoàn dừng lại cắm trại. Hai ông bà gặp nhau, nhìn quanh. Không thấy con đâu. Hai người tất tả đi hết lều này sang lều khác, hỏi hết nhà này đến nhà khác:

“Bà con có thấy cháu Giêsu nhà tôi đâu không?”

Ai cũng lắc đầu. Từ lúc rời Giêrusalem, chẳng ai thấy cậu bé.

Bà Maria thầm thưa với Chúa trong lòng: Lạy Chúa, Chúa trao đứa bé của Chúa cho con giữ, mà con lại để lạc mất rồi. Con đã sơ suất ở đâu?

Người mẹ nào từng lạc con giữa buổi chợ phiên đông nghẹt, dù chỉ mấy phút, đều biết cái cảm giác ấy: hai chân bủn rủn, mắt cứ dáo dác tìm từng cái đầu nhỏ trong đám đông. Ông Giuse không nói nhiều. Ông cúi xuống thu xếp đồ đạc. Ngay đêm đó, hai ông bà quay ngược về Giêrusalem.

Họ đi hết con đường này đến con đường khác, ghé từng quán trọ, chặn người lạ lại hỏi có thấy một cậu bé mười hai tuổi người Galilê không, đêm nằm mà không chợp mắt. Nhiều năm sau, bà Maria còn phải trải qua ba ngày như thế một lần nữa, khi Con bà nằm lạnh trong ngôi mộ đục vào núi đá.

Cậu bé giữa những bộ râu bạc

“Sau ba ngày, hai ông bà mới tìm thấy con trong Đền thờ, đang ngồi giữa các thầy dạy, vừa nghe họ, vừa đặt câu hỏi.”

Các thầy ấy là những ông râu tóc bạc phơ, cả đời nghiền ngẫm Kinh Thánh. Giữa vòng các thầy ấy lại có một cậu bé nhà quê mười hai tuổi đang ngồi, chẳng rụt rè chút nào, mình mặc áo vải nhà dệt, chân mang đôi dép của làng. Cậu lắng nghe rồi đặt câu hỏi, những câu hỏi làm các thầy già phải dừng lại suy nghĩ.

“Ai nghe cậu nói cũng ngạc nhiên về trí thông minh và những lời đối đáp của cậu.”

Bà Maria chạy lại. Bao nhiêu lo sợ suốt ba ngày bỗng trào ra thành một lời trách vừa gắt vừa thương, lời trách chỉ người mẹ mới có:

“Con ơi, sao con lại xử với cha mẹ như vậy? Con thấy không, cha con và mẹ đây đã phải cực lòng tìm con!”

Cậu bé ngước nhìn mẹ, rồi dịu dàng thưa:

“Sao cha mẹ lại tìm con? Cha mẹ không biết là con có bổn phận ở nhà của Cha con sao?”

Người mẹ nói “cha con”, là nói ông Giuse, người đang đứng ngay đó, mắt trũng sâu sau ba đêm không ngủ. Cậu bé nói “nhà của Cha con”, và người Cha ấy là Thiên Chúa. Lần đầu tiên Đức Giêsu nói ra thành lời mình là ai.

“Nhưng ông bà không hiểu lời Người vừa nói.”

Bà chưa hiểu, chưa hiểu được ngay lúc ấy. Bà chỉ biết đứa con này là con của bà mà lại không chỉ là của bà, và biết như thế thì lòng bà đau. Lưỡi gươm ông Simêon nói năm nào đã khẽ chạm vào tim bà. Suốt phần đời còn lại, bà sẽ tập dần cho quen với điều này: đứa con mình sinh ra, trước hết thuộc về Thiên Chúa.

Đường xuống Nazarét

Rồi cậu đứng dậy, theo cha mẹ về nhà. Giêrusalem nằm cao trên vùng đồi núi, nên ai rời thành cũng phải đi xuống. Ngài đã từ trời xuống làm người; giờ đây Ngài lại đi xuống thêm một lần nữa, về với làng quê, về với những năm tháng lặng thinh không ai kể lại:

“Sau đó, Người đi xuống cùng với cha mẹ, trở về Nazarét và hằng vâng phục các ngài.”

Tia sáng lóe lên trong Đền thờ chỉ một lần, rồi năm tháng ở Nazarét lại lặng lẽ phủ lên Ngài. Cậu bé vừa làm các thầy dạy của Israel sửng sốt, nay lại về với cái bào cái đục, với vò nước bó củi. Cậu đã gọi Đền thờ là nhà của Cha mình, và giờ đây, ở Nazarét, cậu vâng lời ông Giuse và bà Maria trong từng việc nhỏ.

“Riêng mẹ Người thì hằng ghi nhớ tất cả những điều ấy trong lòng.”