Trước mặt Philatô, “Sự thật là gì?”

Đức Giêsu đã thức trắng một đêm. Má Ngài còn hằn vết tát, mặt còn dính nước bọt, và hai tay vẫn bị trói. Vừa hửng sáng, hội đồng lại họp, chóng vánh thôi, chỉ để chốt lại điều đã quyết trong đêm. Họ không có quyền xử tử ai; quyền ấy chỉ người Rôma mới có. Vậy là Ngài lại bị dẫn qua những con phố còn ngái ngủ, tới dinh tổng trấn Rôma là Phongxiô Philatô. Bước chân Ngài trên mặt đá chậm hơn hẳn bước chân đám người đi quanh.

Tới cổng dinh, những người dẫn Ngài dừng lại. Thánh Gioan kể rằng họ không vào, “để khỏi bị nhiễm uế mà có thể ăn lễ Vượt Qua.”

Tội danh họ đưa ra không còn là tội danh trong đêm. Philatô chẳng bận tâm gì tới chuyện cãi nhau về lời phạm thượng. Ông chỉ lo sao cho thành yên và hoàng đế vừa lòng. Nên khi ông bước ra, các thượng tế nói trúng ngay vào những điều ông lo:

“Chúng tôi đã phát giác ra tên này xách động dân tộc chúng tôi, và ngăn cản dân chúng nộp thuế cho hoàng đế Xêda, lại còn xưng mình là Mêsia, là Vua nữa.”

Vế giữa không đúng sự thật. Chính trong Đền thờ, mấy hôm trước, Đức Giêsu đã nhìn đồng bạc có in hình Xêda mà dạy: “Của Xêda, trả về Xêda; của Thiên Chúa, trả về Thiên Chúa.”

Hai con người trong một căn phòng

Philatô trở vào trong, cho dẫn người tù tới. Ông nhìn Ngài từ đầu đến chân: tay bị trói, áo quần lấm lem sau một đêm dài, mặt bầm tím chỗ bị đánh. Philatô đã gặp nhiều kẻ nổi loạn. Người đứng trước mặt ông chẳng có quân lính hay vũ khí gì, và không có lấy một người bạn đi theo.

“Ông có phải là vua dân Do Thái không?”

Đức Giêsu ngẩng lên. Ngài không trả lời ngay mà hỏi lại ông:

“Ngài tự ý nói điều ấy, hay những người khác đã nói với ngài về tôi?”

Philatô phẩy tay:

“Tôi là người Do Thái sao? Chính dân ông và các thượng tế đã nộp ông cho tôi. Ông đã làm gì?”

Chỉ còn hai người với nhau trong căn phòng lát đá. Đức Giêsu chậm rãi nói với viên tổng trấn, như Ngài vẫn nói với bất cứ ai chịu lắng nghe:

“Nước tôi không thuộc về thế gian này. Nếu Nước tôi thuộc về thế gian này, thuộc hạ của tôi đã chiến đấu không để tôi bị nộp cho người Do Thái. Nhưng thật ra Nước tôi không thuộc chốn này.”

“Vậy ông là vua sao?”

“Chính ngài nói rằng tôi là vua. Tôi đã sinh ra và đã đến thế gian nhằm mục đích này: làm chứng cho sự thật. Ai đứng về phía sự thật thì nghe tiếng tôi.”

Ngài nói xong thì đứng yên, mắt vẫn nhìn ông. Ngài đang nhẹ nhàng mời người đang nắm sinh mạng Ngài trong tay bước vào, như người ta mở hé một cánh cửa mà không đẩy ai bước qua. Giờ đến lượt Philatô phải tự trả lời xem mình có đứng về phía sự thật hay không.

Philatô nhún vai:

“Sự thật là gì?”

Ông quay lưng bước ra, không đợi trả lời. Viên tổng trấn là người thực tế, đang phải giữ cho cả một thành phố đầy khách hành hương được yên, mà sự thật thì chẳng giúp ông giữ được cái ghế. Sau lưng ông, người tù vẫn đứng đó, hai tay bị trói. Philatô vừa đứng chung một phòng với chính Sự Thật, rồi bỏ ra ngoài trước khi phải trả giá.

Giải sang tiểu vương Hêrôđê

Philatô ra nói với các thượng tế và đám đông đi theo họ:

“Ta xét thấy người này không có tội gì.”

Nhưng họ càng nói găng hơn:

“Ông ta đã xách động dân chúng, khi giảng dạy khắp cả miền Giuđê, bắt đầu từ Galilê cho đến đây.”

Galilê. Philatô chộp ngay lấy chữ ấy. Galilê thuộc quyền tiểu vương Hêrôđê Antipas, mà ông này đang ở Giêrusalem dịp lễ. Philatô thấy có cách đùn cái việc khó này sang tay người khác.

Thế là Đức Giêsu lại bị giải băng qua thành, lần này tới cung của Hêrôđê. Người ngồi chờ Ngài ở đó chính là kẻ đã chém đầu ông Gioan Tẩy Giả. Có lần nghe tin ông ta muốn giết mình, Ngài đã gọi ông là “con cáo ấy”. Thấy Ngài, Hêrôđê mừng lắm. Từ lâu ông đã nghe đồn về người Galilê làm phép lạ, và ông mong được tận mắt xem Ngài làm một dấu lạ nào đó, như người ta chờ xem một trò lạ ở chợ phiên.

Ông hỏi Ngài hết câu này đến câu khác. Các thượng tế và kinh sư đứng đó, ra sức tố cáo Ngài. Đức Giêsu đứng giữa phòng, mặt cúi xuống, không đáp lại một lời. Hêrôđê đã nghe ông Gioan nói sự thật mà vẫn giết ông Gioan. Với một người như thế, có lẽ Ngài thấy chẳng còn lời nào để nói nữa.

Sự im lặng ấy làm Hêrôđê bẽ mặt trước đám triều thần. Ông và quân lính của ông bèn quay ra chế giễu Ngài. Họ khoác lên vai Ngài một chiếc áo sặc sỡ, đẩy Ngài đứng giữa cho ra dáng một ông vua tuồng, rồi cười ồ lên. Ngài không gạt tấm áo ra. Xong trò vui, họ gửi trả Ngài về cho Philatô. Ngay hôm ấy, hai ông “trở thành bạn của nhau, vì trước kia hai người vẫn thù ghét nhau.”

Chẳng ông nào muốn mang tiếng giết người này, mà cũng chẳng ông nào dám thả. Giờ Ngài lại đứng trong sân dinh Philatô, trong chiếc áo tuồng, và lần này không còn nơi nào để đẩy Ngài đi nữa.