Vác thập giá mà đi sau lưng Thầy

Dân mấy trang trại quanh vùng đã kéo đến đứng xa xa, như ở bất cứ nơi nào Đức Giêsu dừng chân. Hôm ấy, Ngài vừa bảo ông Phêrô lui về sau lưng chưa được bao lâu thì đã vẫy tay gọi họ lại gần, gọi cả Nhóm Mười Hai nữa. Ông Phêrô cũng bước tới, đứng tít phía sau.

Ngài đã cho các môn đệ biết đường Ngài đi sẽ kết thúc ra sao. Giờ Ngài muốn ai theo Ngài cũng biết trước con đường mình sẽ phải đi, rồi mới bước thêm.

Ngài nói thẳng với mọi người, chẳng rào đón gì:

“Ai muốn theo tôi, phải từ bỏ chính mình, vác thập giá mình hằng ngày mà theo.”

Cây gỗ trên vai

Những người đứng nghe biết rõ thập giá là gì. Đó là cách người Rôma xử nô lệ và kẻ nổi loạn: treo cho chết dần chết mòn bên vệ đường cái, để ai đi ngang cũng phải nhớ. Kẻ bị kết án phải tự vác thanh ngang của cây thập giá, đi qua phố xá, tới chỗ mình sẽ chết. Mấy ông lớn tuổi trong đám đông còn nhớ năm vua Hêrôđê Cả băng hà, cả xứ nổi dậy, và người Rôma đã đóng đinh hai ngàn người Do Thái quanh Giêrusalem. Năm ấy quân Rôma còn đốt trụi thành Xêphôri, chỉ cách làng Nazarét chưa tới hai giờ đi bộ. Ngài lớn lên ngay cạnh vùng đất ấy, nên Ngài biết rõ mình đang nói gì.

Vì thế khi nghe “vác thập giá mình”, chẳng ai coi đó là lời ví von. Trước mắt họ hiện ra ngay một người đang đi quãng đường cuối cùng của đời mình, cây gỗ đè trên lưng, cả thành đứng nhìn. Vài người đưa mắt nhìn nhau.

Còn “từ bỏ chính mình” thì đi sâu hơn nữa. Bỏ rượu, bỏ tiền, bỏ cả một con thuyền, những thứ ấy còn dễ. Điều Ngài nhắm tới là cái tôi vẫn ngồi chễm chệ giữa lòng mỗi người, lúc nào cũng muốn được chiều chuộng, được nể nang. Từ bỏ chính mình là để một Đấng khác dẫn đường cho mình.

Có khi bạn đọc tới đây chỉ biết thở dài: con đang gánh tiền thuốc men cho mẹ, con còn gì nữa mà bỏ? Ngài chẳng bảo bạn đi tìm thêm thập giá; Ngài đã vác cây gỗ nặng nhất đi trước bạn, và Ngài chỉ chờ bạn nới tay ra một chút, cho Ngài ghé vai vào cùng vác.

Đi hàng một

Rồi đến mấy chữ cuối: “mà theo”. Trên những lối mòn hẹp ở Galilê, người ta đi hàng một. Người đi đầu phải rẽ bụi gai mà đi, hứng gió ngược vào mặt, và tới khúc quanh, có con rắn nằm phơi mình hay tên cướp núp sau tảng đá, thì cũng người ấy gặp trước tiên. Người đi sau chỉ việc đặt chân vào đúng chỗ người trước vừa bước.

Ông Phêrô nhận ra lời ấy nghe quen lắm. Mới cách đó chừng một giờ, Thầy đã bảo ông:

“Lui lại đàng sau Thầy!”

Giờ Ngài nói với mọi người cũng đúng điều ấy: ai theo Ngài thì đi sau lưng Ngài, đặt chân vào chỗ Ngài vừa bước. Ông đã bỏ thuyền, bỏ lưới, bỏ cả cái nghề cha truyền con nối để đi theo con người này. Ông chưa hề nghĩ tới chuyện còn phải bỏ cả chính mình nữa.

Đức Giêsu nói tiếp:

“Quả vậy, ai muốn cứu mạng sống mình, thì sẽ mất; còn ai liều mất mạng sống mình vì tôi, thì sẽ cứu được mạng sống ấy.”

Phần đông những người đứng nghe là nông dân, và họ hiểu câu ấy rõ hơn bất cứ ông thầy thông thái nào. Năm nào cũng vậy, mưa đầu mùa vừa xuống là họ lấy những hạt lúa mì tốt nhất trong nhà, những hạt lẽ ra vợ con có thể đem xay làm bánh, mà vãi xuống lòng đất lạnh và ướt. Người nào giữ khư khư hạt giống trong vò thì mùa đông năm ấy được ăn no hơn một chút, nhưng sang xuân, ngày cả xóm ra đồng gặt, ruộng nhà anh chẳng có gì mà gặt. Còn hạt nào xuống đất thì nứt vỏ ra, mất đi, rồi mọc lên thành cây lúa trĩu bông. Ông bà mình ngày xưa giáp hạt đói mấy cũng không dám đụng tới bồ thóc giống, cũng vì hiểu đúng điều ấy.

Được cả thế giới

Cách đó không xa, ngôi đền trắng mà vua Hêrôđê dựng để tôn vinh hoàng đế Augúttô vẫn sừng sững dưới nắng sớm. Xưa nay hiếm ai nắm được gần trọn thế giới trong tay như ông Augúttô, mà ông cũng đã nằm xuống chừng mười lăm năm rồi.

Đức Giêsu hỏi:

“Vì nếu người ta được cả thế giới mà phải thiệt mất mạng sống, thì nào có lợi gì?”

Ngài hỏi như người cha hỏi đứa con sắp đem bán thửa ruộng hương hỏa để đổi lấy một nắm đồ chơi rẻ tiền. Thế gian trả công chẳng được bao nhiêu, dăm ba đồng bạc với chút tiếng tăm. Với Ngài, một linh hồn con người quý hơn cả thế giới. Chẳng bao lâu nữa, trên cây thập giá của chính Ngài, Ngài sẽ cho họ thấy linh hồn ấy quý đến mức nào.